الخلات : حاجات و نيازمندىها .
محابّة : آنچه دوست مىدارى .
ساختار ادبى
سفير : اسم « يكن » است و « الى الناس » خبر آن است .
لسانك : بدل از « سفير » است .
مصيبا : حال براى فاعل « اصرفه » است .
مواضع : مفعول « مصيبا » است .
شرح و تفسير
قثم بن عباس ، كارگزار امام بر مكه بود . امام نامه سى و سوم را نيز به وى نوشته است . موضوع اين نامه با نامه قبلى متفاوت است . ( فأقم للنّاس الحجّ ) مراسم حج را براساس كتاب خداوند و سنت پيامبرش برگزار كن و مناسك را به آنان ياد بده و حلال و حرام حج را آموزش بده . ( و ذكرهم بأيّام اللّه ) ماجراى امتهاى هلاك شده گذشته را براى مردم يادآورى كن و آنان را از عذاب خداوند بترسان تا شايد راه تقوا در پيش گيرند . ( و اجلس لهم العصرين ) صبحگاهان و شبانگاهان در بين مردم بنشين و به مشكلاتشان گوش فرابده و در حل آنها تلاش كن . ( فأفت المستفتي ) پاسخ سوالات مردم را درباره حلال و حرام خداوند بده . ( و علّم الجاهل ) اصول و فروع دين را به ناآگاهان بياموز . ( و ذاكر العالم ) با عالمان بنشين و مسائل دين را با آنان مباحثه كن و درباره امور كشور با آنان مشورت كن .
( و لا يكن لك إلى النّاس سفير إلّا لسانك . . . ) با مردم همنشينى كن و رودررويشان بنشين و به سخنانشان بدون واسطه گوش بده ؛ همانگونه كه