من إعواز أهلها و إنّما يعوز أهلها لإشراف أنفس الولاة على الجمع و سوء ظنّهم بالبقاء و قلّة انتفاعهم بالعبر . ( 17 ) »
ترجمه
ماليات و بيت المال را بهگونهاى وارسى كن كه صلاح مالياتدهندگان باشد ، زيرا بهبودى ماليات و مالياتدهندگان ، عامل اصلاح امور ديگر اقشار جامعه مىباشد ، و تا امور مالياتدهندگان اصلاح نشود كار ديگران نيز سامان نخواهد گرفت زيرا همه مردم نانخور ماليات و مالياتدهندگانند . بايد تلاش تو در آبادانى زمين بيشتر از جمعآورى خراج باشد كه خراج جز با آبادانى فراهم نمىگردد ، و آنكس كه بخواهد خراج را بدون آبادانى مزارع به دست آورد ، شهرها را خراب ، و بندگان خدا را نابود ، و حكومتش جز اندك مدّتى دوام نياورد .
پس اگر مردم شكايت كردند ، از سنگينى ماليات ، يا آفتزدگى ، يا خشك شدن آب چشمهها ، يا كمى باران ، يا خراب شدن زمين در سيلابها ، يا خشكسالى ، در گرفتن ماليات به ميزانى تخفيف ده تا امورشان سامان گيرد ، و هرگز تخفيف دادن در خراج تو را نگران نسازد زيرا آن ، اندوختهاى است كه در آبادانى شهرهاى تو ، و آراستن ولايتهاى تو نقش دارد ، و رعيّت ، تو را مىستايند و تو از گسترش عدالت ميان مردم خشنود خواهى شد ، و به افزايش قوّت آنان تكيه خواهى كرد ، بدانچه در نزدشان اندوختى و به آنان بخشيدى ، و با گسترش عدالت در بين مردم ، و مهربانى با رعيّت ، به آنان اطمينان خواهى داشت ، آنگاه اگر در آينده كارى پيش آيد و به عهدهشان بگذارى ، با شادمانى خواهند پذيرفت ، زيرا عمران و آبادى ، قدرت تحمّل