نيز او را سرپرست سرزمين عراق و ماليات و جزيههاى آن ساخت . » « 1 » امام على عليه السّلام نيز وى را والى بصره ساخت تا آنكه طلحه و زبير به آن شهرپا گذاشته و ابن حنيف را آزار فراوان دادند . وى پس از شهادت امام در كوفه سكونت گزيد . ابن ابى الحديد در شرح اين نامه گفته است كه وى در زمان معاويه از دنيا رفت . « 2 »
هنگامىكه عثمان والى بصره بود ، امام اين نامه را به او نوشت . ( أمّا بعد يا ابن حنيف فقد بلغني أنّ رجلا من فتية أهل البصرة دعاك إلى مأدبة فأسرعت إليها . . . و غنيّهم مدعوّ ) امام به نام خدا و اسلام حكومت مىكرد . بنابراينجاى شگفتى نيست كه كارگزارانش را نسبت به خوردن غذاهاى اشرافى توبيخ كند .
خوردن اين نوع غذاها براى عموم مردم ايرادى ندارد ؛ اما براى حاكم و زمامدار زشت و ناپسند است و تا زمانى كه تهيدستى در بين رعيت باشد ، نبايد زمامداران از اين غذاها بخورند ؛ زيرا خداوند بر زمامداران عدالتپيشه مقرر ساخته است كه زندگى خود را همسان ضعيفترين مردم قرار دهند تا تهيدستان از فقر خود به رنج نيايند . « 3 » عقاد در كتاب « نبوغ امام » مىنويسد :
« امام تا آنجا كارگزارانش را حسابرسى مىكرد كه حتى از آنان نسبت به حضور در مهمانىهاى اشرافى بازخواست مىكرد . امام به عثمان بن حنيف انصارى نوشت كه چرا مهمانى يكى از ثروتمندان بصره را پذيرفته و در آن
هامش
( 1 ) . الاستيعاب : 3 / 89 ؛ التاريخ الكبير : 1 / 209 ؛ الجرح و التعديل : 6 / 146 ؛ الاصابة : 2 / 459 ؛ تهذيب التهذيب : 7 / 103 ؛ اسد الغابة : 3 / 371 ؛ تاريخ طبرى : 3 / 465 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه : 16 / 207 .
( 3 ) . « فرض على ائمة العدل ان يقدروا انفسهم بضعفة الناس كيلا يتبيغ بالفقير فقره » نهج البلاغه : خطبه 209 .