شرح و تفسير
( أمره بتقوى اللّه فى سرائر أمره و خفيات عمله ، حيث لا شهيد غيره . . . ) انسان مىتواند در خفا خيانت كند و نارو بزند و در اين حالت بازدارندهاى به جز وجدانش وجود ندارد كه همان ايمان به خدا و ترس از حسابرسى خدا و عذابش است . امام كارگزارانش را از خيانت و معصيت خداوند در خفا بر حذر مىدارد ، چرا كه خداوند به همه چيز دانا است . در حديثى آمده است :
« از خداگونهاى بهراس كه گويا او را مىبينى و اگر او را نمىبينى ، او تو را مىبيند . » « 1 » ( و أمره ألا يعمل بشىء من طاعة اللّه فيما ظهر فيخالف إلى غيره فيما أسرّ ) خداوند را آشكارا اطاعت مكن كه در پنهانى خلاف آن را انجام دهى ؛ بلكه او را آشكارا و پنهان اطاعت كن . هركس كه آشكار و پنهانش يكسان نباشد ، فريبكار و گمراه است . ( و من لم يختلف سرّه و علانيته ، و فعله و مقالته . . .
إلى العبادة ) هرشخصى كه گفتار و رفتارش با ذات و واقعيتش هماهنگى و همخوانى داشته باشد ، آن شخص مخلص و امانتدار است ؛ بلكه يك نمونه آرمانى يك انسان است كه بايد از او پيروى شود .
( و أمره ألا بحبههم و لا يعضههم ، و لا يرغب عنهم تفضّلا بالإمارة عليهم ) يكى از وظايف كارگزار دولت اين است كه با بىميلى از كسى استقبال نكند و به
هامش
( 1 ) . « ان تخشى اللّه كانك تراه ، فانك ان لا تكن لا تراه فانه يراك » صحيح مسلم : 1 / 40 ح 10 ؛ السنن الكبرى :
3 / 446 ح 5883 ؛ المسند المستخرج على صحيح الامام مسلم : 1 / 104 ؛ مسند بزار : 1 / 273 ح 107 ؛ مسند ابى عوانة : 4 / 194 ؛ مجمع الزوائد : 1 / 40 ؛ مسند طيالسى : 1 / 5 ح 21 ؛ مسند رويانى :
2 / 417 ؛ مسند احمد : 2 / 107 ح 5856 ؛ الكافى : 2 / 55 ح 2 ؛ وسائل الشيعة : 15 / 220 ؛ جامع الاخبار : 259 ح 694 ، ثواب الاعمال : 176 .