واژهشناسى
الدّرك : دست يافتن .
لا تأس : اندوهناك مباش .
ساختار ادبى
أمّا : ادات شرط است . « اما » همانند « مهما » براى حوادث گذشته به كار مىرود و بعد از آن جواب به شكل قطعى مىآيد . به عنوان ادات شرط نيز استفاده شود . « أما » مىتواند براى تأكيد نيز استفاده شود .
فرحا : تميز است .
جزعا : مفعول مطلق براى فعل « تأس » است .
شرح و تفسير
اين عبارات بخشى از نامه امام عليه السّلام به ابن عباس است . ( أما بعد فإن المرء قد سيره . . . ) شريف رضى به نقل از ابن عباس گزارش مىكند : « پس از سخنان گهربار پيامبر از هيچ گفتهاى چنين سود نبردم . » « 1 » خلاصه مضمون نامه چنين است كه شادمانى به خاطر چيزى كه بىگمان به آن خواهى رسيد و افسوس خوردن بر گذشته بيهوده است . چرا كه گذشته با غم و اندوه خوردن بازنمىگردد و آينده با شادمانى پابرجا نمىماند . آنچه در آن جهان به تو سود مىرساند و جاودان مىماند ، عمل نيكى است كه براى انسانهاى پس از خود به جاى مىگذارى .
هامش
( 1 ) . نك : شرح نهج البلاغه ، محمد عبده : 3 / 20 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 15 / 140 .