4 -
حمران بن اعين گويد : از حضرت صادق عليه السلام پرسيدم از گفتار خداى عز و جل ( كه در سورهء دهر آيهء 3 فرمايد : ) « همانا به راه رهبريش كرديم يا سپاسگزار باشد و يا ناسپاس » در پاسخ فرمود :
يا بگيرد ( و عمل كند ) پس او ( سپاسگزار و ) شاكر است و يا وانهد ( و عمل نكند ) پس او ( ناسپاس ) و كافر است .
5 -
زراره گويد : از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم از گفتار خداى عز و جل ( در سورهء مائده آيه 5 كه فرمايد : ) « و آنكه كفر ورزد بايمان همانا تباه شده است كردار او » فرمود : يعنى ترك كند كردارى را كه بدان اعتراف كرده است ، و از آن جمله است ترك نماز بدون كسالت و بيمارى و نه از روى اشتغال بكارى .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : بعضى گفتهاند : « باء » در آيه شريفه
وَ مَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمانِ
به معناى عوض است يعنى هر كه كفر ورزد بجاى ايمان ، يا براى مصاحبت است يعنى بهمراه ايمان ، پس بنا بر اول يعنى كفر بعد از ايمان و بنا بر دوم يعنى در دل منكر شود و در ظاهر اقرار كند ، سپس كلام بيضاوى و طبرسى را در تفسير آن بيان كرده آنگاه گويد : مقصود امام عليه السّلام از ترك كردار كه موجب كفر است يعنى ارتكاب هر كبيره يا آن كبيرهاى كه انجام آن از نبودن يقين و استخفاف بدين خبر دهد ، چنانچه از مثال زدن به ترك نماز بدون عذر برميآيد .
6 -
موسى بن بكر گويد : از حضرت ابو الحسن ( موسى بن جعفر ) عليهما السّلام پرسيدم كفر و شرك كداميك جلوترند ؟ گويد : به من فرمود : من از تو سابقه ستيزه و مخاصمه با مردم را نداشتم ؟ عرضكردم : هشام بن سالم به من دستور داده كه اين سؤال را از شما بكنم ، فرمود : كفر جلوتر است و آن انكار است خداى عز و جل فرموده : « جز ابليس كه سر پيچيد و بزرگى طلبيد و بود از كفار » ( سوره بقره آيهء 35 )
شرح
- مجلسى ( ره ) در آنجا كه امام عليه السّلام فرمايد : « ما عهدى بك تخاصم الناس » گويد : يعنى من نميدانستم كه تو هم با مردم بحث كنى و در افتى ، يا اينكه ، پيش از اين از آنان كه با مخالفين مخاصمه كنى نبودى و در اين گونه مسائل كه مورد مخاصمه ميان متكلمين است وارد نمىشدى و اين پرسش تو مىرساند كه شروع كردهاى .