برگزيند و از فرمانبردارى او سر باز زند و بر ارتكاب گناهان كبيره ايستادگى كند او كافر است ، و هر كه دين و كيشى غير از دين مؤمنين بر پا دارد مشرك است .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : آنچه از اين اخبار براى من آشكار شود اينست كه مقصود بيان كفر آن كسى است كه منكر امامت امير المؤمنين عليه السّلام شده و بر او پيشى گرفته و با او جنگيده است ، و غرض اينست كه اينها پليدتر از مشركين هستند ، و از اين روايات ظاهر گردد كه كفر عبارت است از ترك اطاعت خداوند از روى عناد و تكبرورزى ، و شرك آنست كه براى خداوند در ميان خلق يا در عبادت يا طاعت شريكى بسازد چه اين كار از روى عناد باشد يا از روى نادانى و گمراهى ، پس آن حضرت بيان فرمود : كه ترك اطاعت خداوند دانسته و از روى علم با عناد و تكبر پليدتر و جلوتر از شرك است زيرا اولى گناهى كه از روى عناد سر زد گناه ابليس بود زيرا او شرك نورزيد بلكه ترك سجده و اطاعت حق نمود از روى عناد و تكبر .
3 -
زراره گويد : نزد حضرت باقر عليه السّلام از سالم بن أبى حفصه و پيروانش ذكرى بميان آمد پس ( زراره يا ديگرى ) گفت : اينان منكرند كه هر كه با على عليه السّلام جنگيده مشرك است ؟ حضرت باقر عليه السّلام فرمود : پس ( لا بد ) پندارند كه آنها كافرند ، سپس به من فرمود : كفر جلوتر از شرك است ، پس متذكر كفر ابليس شد در آنجا كه خداوند به او فرمود : سجده كن و او سر باز زد ، و ( مجددا ) فرمود : كفر جلوتر از شرك است ، پس هر كه بر خدا دليرى كند و از اطاعتش سر باز زند و بر ارتكاب گناهان كبيره ايستادگى كند پس او كافر است ، يعنى استخفاف كرده ( و سبك شمرده ) و كافر است .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : سالم بن أبى حفصه از كسانى است كه از امام سجاد و حضرت باقر و صادق عليهم السلام روايت نقل كند و زيدى مذهب بوده و از سران آنها است ، و امام صادق عليه السلام او را لعنت و تكذيب و تكفير كرده است و در ذم او روايات زيادى رسيده .
و در جملهء « يعنى مستخف كافر » كه در آخر حديث است گويد : ظاهر اين است كه گفتهء يكى از راويان حديث است ، و گفته شده : كه شايد كلام امام عليه السلام باشد و مقصود اين باشد كه در صورتى بكفر تارك اطاعت حكم شود ، كه استخفاف كند ، يا مقصود اين باشد كه آنكه هميشه ترك طاعت كند ناچار بايد استخفافكننده هم باشد .