براى آن جهت حوارى مينامند كه لباس شوى بودند و لباسها را بشستن از چرك و كثافات پاك ميكردند .
و اين اسمى است مشتق از ( خنبر حوار ) يعنى نان سفيد خالص .
و ليكن ما ( ائمه ) ميگوئيم براى آن جهت ايشان را حواريون ناميدند كه چون خود را و هم ديگران را بموعظه و نصيحت و پند و اندرز از اخلاق بد و آلودگى بگناهان پاك مينمودند ( و بر حذر ميداشتند ) .
فضال گويد عرضكردم : نصارى ( پيروان حضرت عيسى ) را چرا نصارى ناميدند ، فرمود : چون ايشان از ساكنين دهكدهء ناصره از بلاد شام بودند كه مريم و حضرت عيسى بعد از مراجعت از مصر در آن دهكده نزول اجلال فرمودند « 1 » .
باب هفتاد و سوم علت آنكه نبايد اطفال را زد به جهت گريه نمودنشان
1 - حديث كردند ما را . . . از رسول خدا صلى الله عليه و آله كه ميفرمود نزنيد اطفال خود را وقتى كه گريه ميكنند زيرا گريه آنها تا چهار ماه ثواب گفتن
« لا إله إلا الله » ) *
دارد ، و چهار ماه ثواب صلوات بر پيغمبر دارد ، و چهار ماه دعا به پدر و مادر خود مينمايند « 2 »
هامش
« 1 » حواريون شاگردان حضرت عيسى هستند و جمع حواريست و آنها دوازده نفر بودهاند .
« 2 » محتمل است كه مراد اين روايت اين باشد كه طفل در چهار ماه اول ولادت غير از خدا كسى را نمىشناسد چون فطرت بشر بر توحيد و معرفت الهى است .
پس گريه او در حقيقت توسل و التجاء به خداوند است و اين شهادت بتوحيد و يگانگى خداوند است .
و در چهار ماه دوم مادر خود را مىشناسد از جهت اينكه چون او واسطه است براى تغذيه اش نه از جهت اينكه چون او مادر است لذا پستان زنان ديگر را نيز قبول مينمايد و چون بعد از خدا كسى را وسيلهء تغذيه نميداند مگر مادر كه به تكليف طبيعى مكلف شده و اين معنى رسالتست پس گريه او در حقيقت شهادت برسالت و نبوت پيغمبر و صلوات فرستادن بر آن حضرتست ، و در چهار ماه سوم ببعد پدر و مادر را ميشناسد و مىبيند كه در ارتزاق محتاج به آنها است .
پس در حقيقت گريه او دعا است براى سلامتى و بقاء پدر و مادر .
و شايد مراد اين باشد كه چون در مقابل گريه اولاد پدر و مادر صبر ميكنند ثواب لا إله إلا اللَّه ، و صلوات ، و دعا ، براى ايشان دارد .
و حضرت صادق عليه السّلام در فائدهء گريه طفل بمفضل فرموده : بشناس اى مفضل منفعت گريهء اطفال را ، بدان كه در دماغ اطفال رطوبتى هست كه اگر بماند علتها و دردهاى بزرگ در بدن ايشان پديد مىآيد مانند كورى و امثال آن .
پس گريه اين رطوبت را از سر ايشان فرود مىآورد و باعث صحت بدن و سلامتى چشمان ايشان ميگردد .
و علت خنديدن طفل را در ستاره دانش از هفتم بحار از مفضل نقل مىكند كه گفت به حضرت صادق عليه السّلام عرضكردم گاهى بچه اى ميخندد بدون تعجب ، و گريه مىكند بدون درد ، فرمود : اى مفضل هيچ بچه اى نيست مگر اينكه مىبيند امام را و با او سخن ميگويد ، و گريه طفل براى غائب شدن امامست از نظر او ، و خندهء او براى آمدن امامست تا وقتى كه زبان او باز مىشود كه ديگر نخواهد ديد و فراموش مينمايد ديدن امام را .