مقابل دو بازوبند كه روى هريك از آنها يك الماس درشت بود ارزشى نداشت .
اندازهء حقيقى آن دو را از شكل صفحهء مقابل ميتوان دانست . « 1 »
يكى از اين دو الماس درياى نور و ديگرى كوه نور نام دارد .
وزن اين دو الماس را مطابق آنچه خزانهدار گفت مىنگارم چه شخصا نتوانستم وزن حقيقى آن را بدست آورم ولى درشتى و شكل اين دو الماس مطابق تصوير است « 2 » شكلى كه از اين دو الماس ضميمه شده بيفايده نيست چه تا حال پادشاه ايران خزينهء خود را به هيچ يك از اروپائيان ارائه ندادهاند بعلاوه اين دو الماس تلالؤ و آب فوقالعادهاى دارد .
پس از مشاهدهء اين تمول بىكران قدرى بكارها و مشيات الهى دقيق شدم كه چقدر خانوادهها از تقسيم اين ذخاير و خزائن موجوده در اين اطاق كوچك ممكن بود خوشبخت شوند ولى فعلا تمام در دست كسى است كه براى او هيچ مصرفى ندارد . ميگويند اين الماسها در مغولستان ( هندوستان ) بوده و بعدا نادرشاه آن دو را در دهلى يافته ، همچنانكه تخت سلاطين مغول را هم از همان شهر بايران آورده است .
اين تخت به شكل طاووسى ساخته شده كه روى صفهء طلائى نشسته و سه پله براى آن ساختهاند . اين تخت و بسيارى از نفايس ديگر در طهران است ، در كار آن ظرافتى ديده نميشود و نقش و نگار آن منحصر به مقدار زيادى گلهاى كوچك ميناست .
آجودان كه اين نفايس را بما ارائه داد دو صورت شاه را كه به بزرگى طبيعت
هامش
( 1 ) اين شكل كه اهميت زيادى نداشت از اين ترجمه حذف شد . م . ه .
( 2 ) مسيو موريس دو كوتزبوئه وزن اين دو گوهر گرانقيمت را با درم كه هريك 72 گرن و از اوزان دواخانهايست معين كرده ولى من از قرار هر 4 گرن يك قيراط تعيين كردهام كه تنها طريقهء تخمين وزن الماس است .
درياى نور 14 درم ( 259 قيراط ) و كوه نور 9 درم و 20 گرن ( 164 قيراط و 2 گرن . ) الماس مشهور مغولستان كه تاورنيه مىگويد پس از تحصيل اجازه وزن كرده و شكلش با كوه نور و درياى نور متفاوت است 279 قيراط و 16 / 9 وزن دارد بعلاوه تاورنيه مىگويد همين الماس قبل از تراش 793 قيراط وزن داشته .