وى اغلب بدنامى فراوان به بار آورده است . به احتمال قوى تصور مىرود ، كه اين دسته طرفداران ارغون حاكم اويراتى بودهاند « 1 » . قراوناس كه اصل و منشأ آنان معلوم نيست ، و نيكوداريان كه سپاهيان مخصوص نيكودار شاهزادهء آشوبگر بودند ، نيز به همانگونه دست به خرابكارى زدهاند . تقريبا تا سال 1300 م . مردم مناطق مختلف از تجاوزات پىدرپى اين چپاولگران به جان آمده بودند . غازان فرمان داد ، كه غير مغولان ( يعنى آنان كه مستقيما به سپاه ايلخان بستگى نداشتند ) خلع سلاح شوند « 2 » ، و وى شايد مىخواست كه از اين راه تجاوزات اين گروههاى مزاحم را پايان دهد .
تأمين آذوقهء سپاهيان مغول در لشكركشىهاى نخستين به ايران تقريبا كار سادهاى بود ، چه با غارت مناطق تسخيرشده « 3 » به آسانى خوراك براى جنگجويان به دست مىآمد . اوكتاى ، كه از جانب چنگيز خان مأمور تهيهء ما يحتاج سپاهيان بود « 4 » ، در انجام وظيفهء خود كمتر به اشكال برخورد كرده است . با اينهمه دستور داده شده بود ، كه براى تغذيهء سپاهيان هنگام عبور از مناطق ويرانشده و يا صحراها گلههائى از گاو و گوسفند و نيز مقدار كافى مواد غذائى ديگر و همچنين حيوانات باربر ( اسب و شتر ) به همراه لشكر برده شود « 5 » .
اما هلاكو براى لشكركشىهاى خود پيشبينىهاى لازم را به عمل مىآورد .
چراگاههائى كه لشكر وى از آن عبور مىكرد ، ضبط مىشد « 6 » . لذا تعجبآور نيست ، كه در دورانهاى بعد تقسيمبندى استانها حتى باتوجه به عوامل لشكرى به عمل مىآمد ، و در دوران زمامدارى گيخاتو شخصى مأمور تأمين آذوقه براى سپاهيان كشور شد « 7 » .
سپاهيان در لشكركشى سال 1253 م . به مناطق غربى ظاهرا 000 ر 1 تغار آرد « 8 »
هامش
( 1 ) -Kartlis chovreba I 386؛ ابو القاضى ج 1 : 164 .
( 2 ) - ميرخواند ج 5 : 120
( 3 ) - ميرخواند ج 5 : 78 .
( 4 ) -Bar Hebraeus 410( 5 ) - ميرخواند / يوبرت 107 .
( 6 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 134 .
( 7 ) - وصاف / بمبئى 266 .
( 8 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 136 . حاشيهء 17 .