و جمال الدين ابو بكر المصرى را به منصب قاضى القضاتى منصوب كرد « 1 » . وزراء و قاضى - القضات همكاران بسيارى داشتند ، و اتابك روزانه به گزارش آنان توجه مىنمود « 2 » .
پيروزيهاى جنگى اتابك نيز براى وى كسب شهرت كرد . تنها يك بار اتفاق افتاد كه شاهزاده سلغر شاه قران داش خان بن سعد طغيان كرد ، اما او و يارانش را در حال مستى دستگير و زندانى كردند ، و به آنها زهر خوراندند « 3 » . سعد اول كه از اوضاع داخلى قلمروش آسودهخاطر بود ، توانست نيروى لشكريانش را براى گسترش قلمروش به كار برد . ناگفته نماند ، كه وى هيچگاه به قلمرو مغولان دستدرازى نكرد .
اتابك به توصيهء مشاوران خود « 4 » به جزيرهء قيس در خليجفارس حمله كرد و در تاريخ 4 محرم 682 آن را به تصرف درآورد . اين جزيره را قبلا فرمانرواى هرمز در سال 626 ه . ق . به نام اتابك گرفته بود . اين جزيره پايگاه اصلى تجار هند بود ، و اتابك با تصرف آن توانست تجارت با هند را به دست گيرد ، و از اين راه مبالغ هنگفتى به نام گمرگ و ماليات به چنگ آورد . پس از آنكه اين جزيره را فتح كرد ، نام او در خطبه ذكر مىشد « 5 » .
دومين لشكركشى اتابك به جزاير بحرين بود ، كه از نظر حقوقى به خليفه المستعصم تعلق داشت . سپاهيان اتابك به فرماندهى امير محمد بن محمد بن ابى ماجد در روز 2 ذيحجهء 633 به اين جزاير حمله كردند ، اما اعراب ساكن اين جزاير ، با آنكه ميانشان اختلاف برقرار بود ، توانستند در برابر دشمن ايستادگى كنند . اگرچه لشكريان اتابك موفق شدند در بهار سال 641 ه . ق . شهر طاروت را كه در وسط جزيرهء قطيف قرار داشت ، تسخير نمايند و شيخ ابو عاصم بن شير خان را بكشند ، اما مقاومت اعراب را نتوانستند درهم شكنند . هر سال ميان آنان و اعراب جنگهاى تازهاى درمىگرفت ،
هامش
( 1 ) - وصاف / بمبئى 158 .
( 2 ) - وصاف / بمبئى 157 ص ب .
( 3 ) - وصاف / بمبئى 169 - 165 .
( 4 ) - وصاف / بمبئى 176 .
( 5 ) - وصاف / بمبئى 178 - 176 ؛ جوزجانى ( انگليسى ) ج 1 : 180 .