سعد در سال 623 ه . ق . « 1 » احساس كرد ، كه مرگش نزديك مىشود ، ابو بكر را از زندان آزاد كرد و او را به جانشينى خود برگزيد . در زمان سلطنت مظفر الدين قتلغ خان ابو بكر سعد بن زنگى بن مودود ستارهء عظمت فارس درخشيدن گرفت . ابو بكر باتوجه به خطرى كه از جانب مغولان فارس را تهديد مىكرد ، برادر خود « 2 » تهمتن را نزد اوكتاى قاآن فرستاد و داوطلبانه قلمرو خود را تحت حمايت او قرار داد ؛ و به اين ترتيب فارس را از تاختوتاز مغولان و ويرانى نجات داد . ابو بكر ناگزير بود خراجگذار مغولان شود و شحنهء مغول را نزد خود بپذيرد ، اما اين شحنه با مردم هيچگونه تماس نداشت .
اگرچه ابو بكر هنگاميكه جلال الدين خوارزمشاه از هندوستان بازگشت ، با وى روابط حسنه برقرار نمود و اين رفتار برايش مشكلاتى ايجاد كرد ، اما اين مشكلات زود - گذر بودند .
ابو بكر از هر نظر فرمانروائى برجسته بود « 3 » . وى دانشمندان و هنرمندان را در دربار خويش گرد آورد ، و خود نيز به فراگرفتن علوم پرداخت « 4 » . او فرمان داد مساجد و مدارس بزرگ بسازند . همچنين قوانين مالياتى وضع كرد تا به وسيلهء آن بتواند خراج مغولان را بپردازد ، و سپاه خود را گسترش دهد « 5 » ، و نيز كوشيد ، تا به وضع مالكيت سروسامانى دهد . مقررات تازهاى كه سعد در اين زمينه وضع كرده است ، بىشباهت به كوششهاى غازان در اين مورد نيست . برخى از اين مقررات را بعدها ناگزير لغو كردند . ابو بكر مغرب الدين مفاخر مسعود و امير فخر الدين ابو بكر « 6 » را به منصب وزارت
هامش
( 1 ) - او در جمادى الاول و يا جمادى الثانى در بيضا درگذشت . - ر ك : جوزجانى ( انگليسى ) ج 1 :
177 ص ب . - ر ك : وصاف / بمبئى 155 ؛ مستوفى ج 1 : 507 ( بروايت اين مورخ سال وفات سعد 628 است ) .
( 2 ) - جوينى ج 1 : 189 ؛ جوزجانى ( انگليسى ) ج 1 : 180 ؛ ميرخواند / مورلى 35 . - بروايت وصاف / بمبئى 156 برادرزادهء ابو بكر بوده است .
( 3 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 54 .
( 4 ) - مصلح الدين سعدى شاعر شهير در زمان وى مىزيسته است . دربارهء جزئيات ر ك : وصاف / بمبئى 160 - 157 ؛ مستوفى ج 1 : 507 .
( 5 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 262 .
( 6 ) - مستوفى ج 1 : 507 ؛ زركوب 59 .