مخصوص روز بدر است . بر مسلمانان واجب بود كه اگر بيست نفر از آنها با دويست نفر برخورد كنند ، پايدارى كرده و نگريزند . آنگاه اين حكم را خداوند تخفيف داده و فرموده است : فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ 8 : 66 - اگر از شما صد تن شكيبا باشند بر دويست نفر غلبه كنند ( آيهء 66 ، سوره 8 ، انفال ) ، كه آيهء اول منسوخ شده است . ابن عباس در اين باره گويد : هر كس از دو نفر مىگريخت در حكم گريختگان بود و اگر از سه نفر مىگريخت ، در آن حكم نبود . آيهء أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ الله كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ 14 : 28 - آيا نمىنگرى به آنها كه بدل كردند نعمت خدا را به ناسپاسى و در آوردند قوم خود را به سراى هلاك ( آيهء 28 ، سورهء 14 ، ابراهيم ) ، هم درباره قريش است و روز بدر . آيهء حَتّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ 23 : 64 - تا چون گرفتيم نعمت پروردگار ايشان را به عذاب استيصال ( آيهء 64 ، سورهء 23 ، مؤمنون ) ، هم اشاره به بدر است و گويند منظور از عذاب ، شمشيرهاى بدر است . آيهء وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ من الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ 32 : 21 - و هر آينه بچشانيمشان از عذاب فروتر پيش از عذاب بزرگتر ( آيهء 21 ، سورهء 32 ، سجده ) ، هم در مورد بدر است و گويند منظور از عذاب ادنى عذاب با شمشير در جنگ بدر است .
محمد بن هلال از ابو هريره برايم روايت كرد كه : منظور از أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ 23 : 64 روز بدر است .
در همين مورد ثورى هم از مجاهد برايم روايت كرد كه : منظور ، عذاب با شمشيرها در جنگ بدر است . عمر بن عثمان مخزومى براى ما از مجاهد ، از ابّى بن كعب روايت كرد كه منظور از يوم عقيم ، در آيهء أَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذابُ يَوْمٍ عَقِيمٍ 22 : 55 ، روز بدر است .
ذكر كسانى از مشركان كه اسير شدند
از عاصم بن عمر بن قتاده و محمود بن لبيد برايم روايت كردند كه : از بنى هاشم ، عقيل بن ابى طالب اسير شد . محمود گويد : او را عبيد بن اوس ظفرى اسير كرد .
همچنين نوفل بن حارث را جبار بن صخر اسير كرد و عتبه هم ، كه از بنى فهر و همپيمان بنى هاشم بود ، اسير شد .
از ابو الحويرث برايم روايت كردند كه : از فرزندان مطلب بن عبد مناف دو مرد اسير شدند ، سائب بن عبيد و عبيد بن عمرو بن علقمه ، كه هر دو را سلمة بن اسلم بن