( 1 ) برادرش حسن پسر حسن مثنى رفت و بر پيكر او نماز گزارد . پس از عبد الله ، برادرش حسن درگذشت . محمد بن عبد الله بن عمرو بن عثمان را بردند تا بر او نماز گزارد . سپس محمد بن عبد الله بن عمرو بن عثمان درگذشت . سرش را جدا كردند و با گروهى از هواخواهان بنى عباس به خراسان فرستادند تا در همهء مناطق آن جا بگردانند . آنان سوگند مىخوردند كه اين سر محمد بن عبد الله بن فاطمة دختر رسول خداست ! تا براى مردم چنين شبههاى فراهم آوردند كه سر محمد بن عبد الله بن حسن است كه خراسانيان در روايات چنان يافته بودند كه او بر منصور خروج خواهد كرد . [ 1 ]
عبد الرحمان بن ابى الموالى مىگويد : على بن حسن بن حسين [ 2 ] بن حسن بن على بن ابى طالب كه پدر حسين بن على شهيد فخّ [ 3 ] است در آن زندان با ما زندانى بود . على بن حسن از برتر مردم روزگار خويش از جهت عبادت و زهد و پارسايى بود . او به هيچ يك از افراد خانواده خود حتى يك دانه خرما از نخلستانهايى كه سفاح و منصور در اختيارشان گذاشته بودند نخوراند و خود نيز نخورد . از آبهاى آن زمينها نه مىآشاميد و نه وضو مىگرفت .
همسر على بن حسن دختر عمويش ، زينب دختر عبد الله بن حسن بن حسن بود كه او هم سخت پارسا بود . گفته مىشد در مدينه هيچ زن و شوهرى از آن دو پارساتر نبودهاند .
زندانبان زندان هاشميه به سبب كوششى كه از على بن حسن در عبادت ديد او را دوست و گرامى مىداشت و به او مهر مىورزيد . از اين روى براى او بالشى آورد و گفت :
اين را زير سر خود بگذار و بر آن استراحت كن . على پدر خود حسن را براى آن سزاوارتر ديد و آن را به او داد . پدر او را گفت : پسركم ! عمويت عبد الله بن حسن سزاوارتر است و آن را براى عبد الله فرستاد . عبد الله گفت : اى برادر ! اين برادر بينواى ما يعنى محمد بن عبد الله بن عمرو بن عثمان كه به سبب ما گرفتار شده و او را آن چنان كه مىدانى زدهاند سزاوارتر است .
آن بالش را براى او فرستاد و پيام داد تو مردى لاغر و نزارى بايد كه اين زير سر تو باشد . محمد آن را پذيرفت و آن بالش زير سر او قرار داشت .
هامش
[ 1 ] . براى آگهى بيشتر از ستم منصور دوانيقى نسبت به سادات علوى به ويژه سادات حسنى به بحث مفصل ابو الفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيين ، نجف ، چاپ 1385 ق ، ص 226 - 118 مراجعه فرماييد .
[ 2 ] . بدون ترديد « حسين » اشتباه و غلط چاپى است و حسن صحيح است .
[ 3 ] . براى آگهى بيشتر از واقعه فخّ و شهادت حسين بن على كه به سال 169 هجرى بوده است . به تاريخ ابن خلدون ، ج 3 ، ص 215 و مقاتل الطالبيين ، ص 308 - 228 مراجعه فرماييد .