( 1 ) او پيروى كنيم و فرمان او را به كار بنديم . گويد : با آنكه گمان مىكردم حسين ( ع ) نخواهد پذيرفت قبول كرد و پيكر حسن ( ع ) را برداشتيم و در بقيع بر زمين نهاديم . سعيد بن عاص براى نمازگزاردن بر جنازه آمد . بنى هاشم گفتند : هرگز كسى جز حسين نبايد بر او نماز گزارد .
سعيد خود را كنار كشيد و گفت : به خدا سوگند هرگز دربارهء نمازگزاردن بر او ستيز نخواهيم كرد . شما بر مردهء خود سزاوارتريد . اگر مرا مقدم داريد جلو مىروم . حسين بن على فرمود :
جلو برو و اگر نه اين بود كه حاكمان را مقدم مىدارند تو را مقدم نمىداشتيم . [ 1 ]
محمد بن عمر واقدى از هاشم بن عاصم ، از منذر بن جهم براى ما نقل كرد كه * چون درباره خاكسپارى حسن بن على اختلاف كردند ، سعد بن ابى وقاص و ابو هريره از مزرعههاى خود آمدند و سعد شروع به گفتگو با حسين كرد و مىگفت : خدا را خدا را ، و چندان به حسين اصرار كرد كه از خواستهء خود منصرف شد . [ 2 ]
محمد بن واقدى از عبد الله بن ابى عبيدة ، از عبد الله بن حسن به ما خبر داد كه * چون امام حسين اعضاى پيمان « حلف الفضول » را به يارى فراخواند ، عبد الله بن زبير به حضورش آمد و گفت : همه افراد خاندان اسد حاضر شدهاند .
پس از آن معاويه از ابن زبير پرسيد در آن روز تو پيش حسين بن على رفته و با او همراه بودهاى ؟ ابن زبير گفت : آرى براى تعهد به پيمانى حاضر شدم كه خود مىدانى .
فراخوانده شدم و پذيرفتم . معاويه سكوت كرد . [ 3 ]
محمد بن عمر واقدى از عبد الله بن جعفر ، از ابن الهاد ، از محمد بن ابراهيم تيمى براى ما نقل كرد كه * ابن زبير دربارهء پيمان « حلف الفضول » سخن مىگفت ، ضمن آن گفت :
حسين بن على مرا فراخواند و پذيرفتم . ابن زبير در همان حال به حسين گفت : اين موضوع را مىدانى كه درست است ؟ و حسين گفت : آرى .
هامش
[ 1 ، 2 ] . ابن عساكر اين دو روايت را به شمارههاى 356 و 224 به نقل از ابن سعد آورده است .
[ 3 ] . حلف الفضول ، پيمانى است كه آن را زبير بن عبد المطلب - عموى پيامبر ( ص ) - پايه ريزى كرد . بلاذرى در انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 12 ضمن شرح حال زبير مىگويد : او برادرش را فراخواند افراد خاندانهاى هاشم و مطّلب و اسد و زهره و تيم ، در خانه عبد الله بن جدعان قرشى تيمى گرد آمدند و پيمان بستند و سوگند خوردند كه در مكه هيچ مظلومى را رها نكنند . او را يارى دهند و كمك كنند تا به حق خود برسد و داد او را از ستمگر بگيرند و بخشى از فزونى اموال خود را براى اين كار كنار نهادند كه همواره بر آن پايدار باشند و ضمن پيمان بستن و تأكيد آن همگان ايستادند و در آن باره دست يك ديگر را فشردند . پيامبر ( ص ) هم در اين پيمان شركت فرموده و مىگفته است داشتن شتران سرخ موى مرا به اندازهء شركت در آن پيمان شاد نكرده است .