( 1 )
از خاندان مالك بن افصى كه برادران اسلماند و به خزاعيها منسوباند
اسماء بن حارثة
ابن سعيد بن عبد الله بن غياث بن سعد بن عمرو بن عامر بن ثعلبة بن مالك بن افصى . خاندان حارثه هم از بنى مالك بن افصى شمرده مىشوند . غيلان بن عبد الله بن اسماء بن حارثه كه از فرماندهان نظامى ابو جعفر منصور دوانيقى است و نامش در آغاز دعوت براى عباسيان آمده است از نوادگان اسماء است .
محمد بن عمر واقدى از سعيد بن عطاء بن ابى مروان ، از پدر بزرگش ، از اسماء بن حارثه نقل مىكند كه مىگفته است * روز عاشوراء به حضور پيامبر رسيدم . پرسيدند : آيا امروز روزه گرفتهاى ؟ گفتم : نه . فرمودند : نيت روزه كن و روزه بگير . گفتم : اى رسول خدا من چاشت خوردهام . فرمودند : بقيهء روز را چيزى مخور و روزه بگير و به قوم خود فرمان بده اين روز را روزه بگيرند . اسماء مىگويد : كفشهاى خود را شتابان پوشيدم و با شتاب خود را به منطقهء يين و ميان قوم خود رساندم و گفتم پيامبر ( ص ) دستور فرمودهاند امروز را روزه بگيريد ، گفتند : چاشت خوردهايم ، گفتم : فرمان دادهاند بقيهء روز را روزه بگيريد . همين راوى از قول همين راويان مىگويد كه پيامبر ( ص ) اسماء و هند پسران حارثه را به قبيلهء اسلم گسيل داشتند تا بگويند پيامبر فرمان مىدهند ماه رمضان در مدينه حاضر باشيد و اين هنگامى بود كه پيامبر ( ص ) آهنگ فتح مكه داشتند .
محمد بن عمر واقدى مىگويد : اسماء بن حارثه به سال شصت و شش هجرى در هشتاد سالگى در گذشته و نيازمند و از اصحاب صفه بوده است .
محمد بن سعد مىگويد از كس ديگرى غير از واقدى كه او هم از اهل علم بود شنيدم كه مىگفت * اسماء در بصره به روزگار حكومت معاويه و فرماندارى زياد بر بصره درگذشته است .
برادرش هند بن حارثة اسلمى
او در حديبية همراه پيامبر ( ص ) بوده است .