( 1 ) عبد الله بن محمد بن ابى شيبة از ابو اسامة ، از عبد الحميد بن جعفر ، از ابو الابرد وابسته بنى خطمه ، از اسد بن ظهير كه از اصحاب پيامبر ( ص ) است نقل مىكرد * پيامبر ( ص ) مىفرموده است : هر كس به مسجد قبا آيد و در آن نماز گزارد پاداشى چون پاداش عمره او راست .
خبر اذان
محمد بن عمر اسلمى ( واقدى ) از سليمان بن سليم قارى ، از سليمان بن سحيم ، از نافع بن جبير ، همچنين از عبد الحميد بن جعفر ، از يزيد بن رومان ، از عروة بن زبير و نيز از هشام بن سعيد ، از زيد بن اسلم و از معمر بن زاهد ، از زهرى ، از سعيد بن مسيب نقل مىكند كه همگى گفتهاند * در روزگار رسول خدا پيش از آنكه فرمان اذان برسد ، معمولا منادى پيامبر ( ص ) ندا مىداد « الصلاة جامعة » و مردم جمع مىشدند و چون قبله تغيير كرد ، اذان معمول شد و چنين بود كه پيامبر در مورد اذان دل مشغولى داشت . مسلمانان پيشنهادهايى كردند ، برخى گفتند از شيپور استفاده شود و برخى گفتند از ناقوس . در آن حال عبد الله بن زيد خزرجى در خواب ديد كه مردى در حالى كه دو جامه سبز پوشيده و ناقوسى به دست دارد ، از كنارش عبور كرد . عبد الله به او گفت : آيا ناقوست را مىفروشى ؟ مرد گفت : براى چه كارى مىخواهى ؟ گفت : مىخواهم آن را بخرم كه به هنگام نمازها آن را به صدا در آورم تا مردم براى نماز جمع شوند . گفت : من چيزى كه بهتر از اين است به تو مىآموزم ، به هنگام نماز بگو ، الله اكبر ، اشهد ان لا إله الا الله ، اشهد ان محمدا رسول الله ، حى على الصلاة ، حى على الفلاح ، الله اكبر ، الله اكبر ، لا إله الا الله .
عبد الله بن زيد پيش رسول خدا آمد و اين موضوع را به اطلاع رساند ، فرمود : برخيز همراه بلال برو و آنچه به تو آموخته شده است به بلال بگو تا با صداى بلند بگويد ، و چنان كرد . در اين هنگام عمر آمد و گفت : من هم چنان خوابى ديدهام . پيامبر فرمود : سپاس و حمد خدا را . و اين خبر صحيحترين خبر اذان است . گويند ، از آن پس اذان گفتن معمول شد ، و شعار « الصلاة جامعه » براى موارد ديگرى از قبيل اعلان خبر فتح و پيروزى به كار مىرفت و معمولا در مواقعى كه وقت نماز نبود و لازم بود در مسجدى جمع شوند ، گفته مىشد .