( 1 ) اگر ترس از قريش نبود كه مىگويند من از ترس اين كلمه را مىگويم و مايهء سرزنش تو و خانوادهات مىشوند اين كلمه را مىگفتم تا چشم تو را روشن سازم كه مىبينم تو نسبت به من شيفته و سپاسگزار و خير خواهى .
آن گاه ابو طالب بنى عبد المطّلب را فرا خواند و به ايشان گفت : تا هنگامى كه سخنان محمد ( ص ) را بشنويد و از او پيروى كنيد در خير و سعادت خواهيد بود . از او پيروى و ياريش كنيد كه هدايت خواهيد شد . رسول خدا گفت : آيا آنها را دستور مىدهى كه چنين كنند و خودت لا إله الّا اللّه نمىگويى ؟ ابو طالب گفت : اگر در هنگام سلامتى من اين تقاضا را مىكردى مىپذيرفتم ولى خوش ندارم كه هنگام مرگ آن را اظهار كنم و قريش تصور كنند كه هنگام مرگ از ترس اين كلمه را گفتم و در سلامتى خود آن را رد مىكردم .
محمد بن عمر واقدى گويد ، ابن جريج و سفيان بن عيينه از قول عمرو بن دينار ، از ابو سعيد يا از ابن عمر نقل مىكردند كه * آيهء « تو نمىتوانى هر كه را مىخواهى و دوست مىدارى هدايت كنى » در مورد ابو طالب نازل شده است . [ 1 ]
واقدى از ثورى ، از حبيب بن ابى ثابت ، از ابن عباس نقل مىكند كه * اين آيه « و آنها باز مىدارند ديگران را از آزار او و خود از استماع حق كناره مىگيرند » دربارهء ابو طالب نازل شده است كه مردم را از آزار رساندن به رسول خدا منع مىكرد و از مسلمان شدن هم خوددارى مىكرد . [ 2 ]
واقدى از معاوية بن عبد اللّه بن عبيد اللّه بن ابو رافع ، از قول پدرش ، از پدر بزرگش ، از على ( ع ) نقل مىكند كه مىفرموده است * چون خبر مرگ ابو طالب را به پيامبر ( ص ) دادم گريست و فرمود : برو او را غسل بده و كفن كن و به خاك بسپار ، خدايش بيامرزد و رحمت فرمايد . على گويد ، چنان كردم و پيامبر ( ص ) مدتها براى او استغفار مىكرد و از خانهء خود بيرون نمىآمد تا جبرئيل نازل شد و آيهء « براى پيامبر و كسانى كه گرويدهاند سزاوار نيست كه براى مشركان طلب آمرزش كنند هر چند كه خويشاوندان باشند » را آورد ، على ( ع )
هامش
[ 1 ] . آيهء 56 سورهء قصص ، شيخ طوسى در تفسير تبيان ، ج 8 ، ص 146 ضمن نقل اين روايت آن را رد كرده است و مىگويد از امام باقر و امام صادق نقل شده است كه ابو طالب مؤمن و مسلمان بوده و اين مسأله مورد اتفاق علماى شيعه است . - م .
[ 2 ] . آيهء 26 سورهء ششم - انعام - شيخ طبرسى در مجمع البيان ، ج 3 و 4 ، ص 287 اين موضوع را رد كرده و مىگويد اجماع اهل بيت بر اسلام و ايمان ابو طالب است . - م .