حمّاد بن سلمه ، از ثابت ، از انس براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم مىفرموده است : من در راه خدا سخت به بيم افتادم در حالى كه در آن هنگام هيچكس در بيم نبود . و در راه دين خدا سخت آزار ديدم و در آن هنگام هيچكس آزار نمىديد . اتفاق مىافتاد كه سى شبانه روز بر من مىگذشت و من و بلال آن قدر خوراك نداشتيم كه قابل خوردن و سير شدن كسى باشد ، به جز چيز اندكى كه بلال زير بغل خود پنهان مىكرد .
- 8 -
( 1 ) عبد الله بن عبد الرحمن از عفان بن مسلم ، از ابان بن يزيد عطّار ، از قتاده از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه مىگفته است : هيچگاه در خانه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم و حضور او نه در غذاى روز و نه در شب پيامبر صلى اللّه عليه و سلم گوشت و نان فراهم نمىشد ، مگر در ميهمانى و براى ضيافت . « 1 »
- 9 -
( 2 ) عبد بن حميد ، از محمد بن اسماعيل ابن فديك ، از ابن ابى ذئب ، از مسلم بن جندب « 2 » ، از نوفل بن اياس هذلى براى ما نقل كرد كه مىگفته است : عبد الرحمن بن عوف يكى از بهتر دوستان و همنشينان ما بود . روزى ما را با خود به خانهء خويش برد و چون وارد خانه او شديم ، نخست دست و روى خود را شست و سپس در سينى براى ما گوشت و نان آورد . چون آن را بر زمين نهاد گريست . من گفتم : چه چيزى ترا به گريه واداشته است ؟
گفت : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم رحلت كرد ، در حالى كه خود و اهل خانهاش از نان جوين هم سير نمىشدند . من اين گشايش و فراخى را كه در آن قرار گرفتهايم ، براى خودمان خير و سعادت نمىبينم . « 3 »
هامش
( 1 ) . اين روايت با توضيح بيشترى در باب زندگى رسول خدا ( ص ) در جلد اول ، نقل شده است .
( 2 ) . شيخ عبد الرءوف مناوى در شرح خود بر شمائل نوشته است ، مسلم بن جندب ، از قضات مورد اعتماد و درگذشته به سال 160 هجرى است . بخارى از او نقل حديث كرده است .
( 3 ) . محمد بن سعد در طبقات ( ترجمهء جلد اول ، صفحهء 404 ) اين روايت را از محمد بن اسماعيل و محمد بن عمر واقدى از همين راويان با اندك تفاوتى آورده است . ظاهرا روايت محمد بن سعد در طبقات شيواتر است . براى اطلاع بيشتر از رواياتى كه نظير اين روايت و مؤيد سختى زندگى حضرت ختمى مرتبت ( ص ) است به همان جلد طبقات ، صفحات 420 / 401 مراجعه فرماييد .