- 2 -
( 1 ) اسحاق بن موسى ، از يونس بن بكير ، از محمد بن اسحاق ، از زياد بن ابى زياد ، از محمد بن كعب قرظى ، از عمرو بن عاص براى ما نقل كرد كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم گاهى براى دلجويى صورت خود را به سوى بدترين اصحاب مىداشت و آنان را خطاب قرار مىداد . آن حضرت با نگاه و سخن خود چندان به من توجه مىفرمود كه گمان كردم ، من بهترين قوم هستم . اين بود كه گفتم اى رسول خدا ! آيا من بهترم يا ابو بكر ؟
فرمود : ابو بكر . گفتم : آيا من بهترم يا عمر ؟ فرمود : عمر ، پرسيدم : آيا من بهترم يا عثمان ؟
فرمود : عثمان ، و چون اين پرسشها را از پيامبر كردم و آن حضرت در كمال راستى پاسخ فرمود ، از سؤال خود پشيمان شدم و دوست مىداشتم اى كاش نپرسيده بودم . « 1 »
- 3 -
( 2 ) قتيبة بن سعيد ، از جعفر بن سليمان ضبعى ، از ثابت ، از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه مىگفته است : ده سال خدمتگزار پيامبر صلى اللّه عليه و سلم بودم و آن حضرت هرگز به من اف نگفت . هرگز كارى را كه انجام دادم نفرمود كه چرا چنين كردى و كارى را كه انجام ندادم نفرمود كه چرا انجام ندادى . رسول خدا صلى اللّه عليه و سلم از خوشخوىترين مردمان بود . من هيچ پارچه ابريشمى و خز و چيز ديگرى را لمس نكردهام كه از كف دست رسول خدا نرمتر باشد . و هيچ مشك و عطرى را نبوييدهام كه از عرق پيامبر صلى اللّه عليه و سلم خوشبوتر باشد . « 2 »
- 4 -
( 3 ) قتيبة بن سعيد و احمد بن عبده هر دو از حمّاد بن زيد ، از سلم علوى « 3 » ، از انس بن مالك براى ما حديث كرد كه مىگفته است : مردى به حضور پيامبر صلى اللّه عليه و سلم آمد كه بر
هامش
( 1 ) . اين حديث را در كتابهايى كه احتمال مىدادم آمده باشد جستجو كردم و نيافتم . راهنمايى اهل فضل موجب كمال سپاس است .
( 2 ) . اين حديث به صورت دو حديث جداگانه در صحيح بخارى و صحيح مسلم آمده است . براى اطلاع به اللؤلؤ و المرجان فيما اتفق عليه الشيخان ، جلد سوم صفحات 105 و 100 مراجعه شود . بخش نخست را بيهقى هم در دلائل النبوة ( ترجمهء جلد اول ، صفحهء 154 ) آورده است . لطفا به نهاية الارب ( ترجمهء جلد سوم ، صفحهء 241 ) هم مراجعه فرماييد .
( 3 ) . سلم علوى ، از محدثان قرن اول و دوم و معاصر حسن بصرى است . از او مقدار بسيار كمى حديث نقل شده است .
به شماره 3382 ميزان الاعتدال ذهبى مراجعه فرماييد .