روزهاى مخصوصى نبود . ترمذى در پى اين حديث در مورد يزيد رشك توضيح مىدهد كه همان يزيد ضبعى بصرى است كه شعبه و عبد الوارث و حماد بن زيد و اسماعيل بن ابراهيم و گروهى ديگر او را مورد وثوق مىدانند و از پيشوايان است و هموست كه به يزيد قاسم ، يعنى كسى كه علم قسمت را مىداند ، معروف است . به او قسّام هم مىگويند و لغت رشك هم در لهجه مردم بصره به معنى قسمتكننده است . « 1 »
- 12 -
( 1 ) هارون بن اسحاق همدانى ، از عبدة بن سليمان ، از هشام بن عروة ، از پدرش ، از عايشه براى ما نقل كرد كه مىگفته است : در جاهليت ، قريش روز عاشورا را روزه مىگرفتند .
پيامبر صلى اللّه عليه و سلم هم آن روز را روزه مىداشت و چون به مدينه آمد ، در آغاز خود آن روز را روزه مىداشت و به روزه گرفتن آن روز فرمان داده بود . ولى هنگامى كه روزه رمضان واجب شد و فقط روزه همان ماه واجب بود ، روزه عاشورا رها شد . هر كس مىخواست به عنوان روزه مستحبى آن روز را روزه مىگرفت و هر كس نمىخواست روزه نمىگرفت . « 2 »
- 13 -
( 2 ) محمد بن بشار ، از عبد الرحمن بن مهدى ، از سفيان ، از منصور ، از ابراهيم ، از علقمه براى ما نقل كرد كه مىگفته است : از عايشه پرسيدم آيا پيامبر صلى اللّه عليه و سلم چيزى از اعمال مستحبى خود را براى روز مخصوصى ويژه فرموده بود ؟ گفت : عمل پيامبر صلى اللّه عليه و سلم پيوسته و هميشگى بود و كداميك از شما را ياراى آن چيزى است كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم ياراى آن را داشت .
هامش
( 1 ) . اين حديث را ابو داود با اسناد ديگرى از يزيد رشك ، از معاذه در سنن به شماره 2453 ، جلد دوم ، صفحهء 328 آورده است .
( 2 ) . ابو داود در سنن ، جلد دوم ، صفحهء 326 همين روايت را همراه دو روايت ديگر آورده است . ملا محسن فيض در محجّة البيضاء ، جلد دوم ، صفحهء 141 از حضرت باقر ( ع ) روايت كرده است كه استحباب روزه عاشورا پيش از وجوب روزه رمضان بوده و سپس متروك شده است . به اللؤلؤ و المرجان ، جلد دوّم ، صفحهء 15 مراجعه فرماييد .