بود . « 1 »
- 3 -
( 1 ) محمود بن غيلان ، از ابو داود ، از شعبه ، از ابو بشر جعفر بن ابى وحشيّة « 2 » براى ما نقل كرد كه مىگفته است از سعيد بن جبير از قول ابن عباس شنيدم كه مىگفته است : گاهى پيامبر صلى اللّه عليه و سلم در يك ماه چندان روزه مىگرفت كه مىگفتيم گويا نمىخواهد چيزى از اين ماه را افطار فرمايد و گاه در يك ماه چندان روزه نمىگرفت كه مىگفتيم گويا نمىخواهد از اين ماه روزى را روزه بگيرد و از هنگامى كه به مدينه آمد هيچگاه يك ماه كامل غير از رمضان روزه نگرفت . « 3 »
- 4 -
( 2 ) محمد بن بشّار ، از عبد الرحمن بن مهدى ، از سفيان ، از منصور ، از سالم بن ابى الجعد ، از ابو سلمة بن عبد الرحمن بن عوف ، از امّ سلمة براى ما نقل كرد كه مىگفته است : نديدهام كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم دو ماه پياپى جز ماه شعبان و ماه رمضان پيوسته روزه بگيرد . « 4 »
ترمذى در پى اين حديث مىگويد : اسناد آن صحيح است و تنى چند اين حديث را از ابو سلمه از عايشه نقل كردهاند .
- 5 -
( 3 ) هنّاد ، از قول عبدة بن عبد الله خزاعى ، از محمد بن عمرو ، از ابو سلمة از عايشه براى ما نقل مىكرد كه مىگفته است : هرگز نديدهام در هيچ ماهى پيامبر صلى اللّه عليه و سلم به اندازه ماه
هامش
( 1 ) . اين حديث با اندك تفاوت و كاستى در صحيح مسلم ، جلد سوم ، صفحهء 162 آمده است .
( 2 ) . ابو بشر ، از راويان مورد كمال وثوق اهل سنت است كه او را در شمار تابعان نوشتهاند . او درگذشته به سال 125 هجرى است به ميزان الاعتدال ، ذيل شماره 1489 ، جلد اول ، صفحهء 402 مراجعه فرماييد .
( 3 ) . با اندك اختلاف لفظى و تقديم و تأخير برخى از جملات ، از احاديث مورد اتفاق بخارى و مسلم است . به اللؤلؤ و المرجان ، جلد دوّم ، صفحهء 21 مراجعه فرماييد .
( 4 ) . در شرح اين حديث ، شيخ على قارى نوشته است ، مقصود اين است كه رسول خدا ( ص ) بيشتر ماه شعبان را روزه مىگرفته است نه تمام آن را . ترمذى اين حديث را با همين اسناد در الجامع ، شماره 736 ، جلد سوم ، صفحهء 113 آورده است . ابو داود هم در سنن ، به شماره 2336 ، جلد دوّم ، صفحهء 300 آن را با اسناد ديگرى از قول ابو سلمة بن عبد الرحمن ، از ام سلمه با اندك تفاوت لفظى نقل كرده است . به نقل مصحح جلد سوم جامع ترمذى ، همين حديث را نسايى هم در سنن خود در باب روزه مستحبى پيامبر ( ص ) آورده است .