( 1 ) 26 صفحه 172 ابو بكر مىگفت به پيامبر گفتم چرا موهاى شما سپيد شده است ؟ » از قول ابن عباس در خصال و امالى شيخ صدوق اين روايت نقل شده است ، در خصال نام سؤال كننده هم كه ابو بكر آمده است . ضمنا در آن روايت از سوره اذا الشمس كورت ( تكوير ) نام برده نشده است و عبارت چنين است « سوره هود ، واقعه ، مرسلات و عم موى را مرا سپيد ساخت » مراجعه شود به ص 141 امالى و ص 93 ج اول خصال .
27 صفحه 175 « صفت پيامبر ( ص ) در تورات و انجيل و زبور و كتابهاى ديگر آسمانى . . . »
در اين مورد علاوه بر مطالبى كه شيخ طوسى و شيخ طبرسى رضوان الله عليهما در تفسير تبيان و مجمع البيان ذيل آيات 89 و 101 و 129 و 147 سوره بقره و آيات ديگر از جمله آيه 105 سوره 21 ( انبياء ) بيان داشتهاند بدون هيچ ترديد بهترين منبع باب دوم زندگى رسول خدا ( ص ) در بحار الانوار است صفحات 175 تا 179 ج 15 چاپ آخوندى . كتابهاى اختصاصى هم در اين مورد از قبيل انيس الاعلام و بشارات عهدين نوشته شده است كه مىتوان به آنها مراجعه كرد .
28 صفحه 181 « دربارهء آنچه كه از عكس و تصوير پيامبر . . . »
بصرى : بر وزن كبرى : نام دو شهرك است يكى در شام كه از نواحى دمشق است و مركز حوران بوده است و از دير باز نزد عرب شناخته شده و معروف بوده است ، براى اطلاع بيشتر مراجعه شود به ص 208 ج 2 معجم البلدان ياقوت حموى چاپ 1906 ميلادى مصر و به صفحات 276 و 277 ترجمه تقويم البلدان به قلم استاد عبد المحمد آيتى چاپ بنياد فرهنگ . درباره تصوير رسول خدا ، به نقل از تفسير على بن ابراهيم روايتى از قول حضرت صادق ( ع ) در ص 146 ج 16 بحار آمده است و در آن روايت چنين ذكر شده است كه حضرت امام حسن مجتبى تصوير را ديدهاند ، و به مأخذ ديگرى دسترس نيافتم .
29 صفحه 187 « شق صدر پيامبر ( ص ) . . . »
همانطور كه قبلا هم اشاره شد در تفاسير مهمّ شيعه از قبيل تبيان طوسى صفحات 371 تا 375 ج 10 چاپ نجف ، و مجمع البيان طبرسى ص 508 ج دهم چاپ بيروت ، تفسير على بن ابراهيم قمى ص 428 ج 2 چاپ 1387 نجف ، و تفسير برهان ص 474 ج 4 چاپ 1394 قم ، و تفسير ابو الفتوح رازى صفحات 118 تا 122 ج 12 چاپ مرحوم شعرانى ، هيچ اشارهيى به اين موضوع نشده است . اظهار نظر حضرت آقاى ربانى شيرازى در ص 353 ج 15 بحار چاپ آخوندى هم قبلا گفته شد كه آن را صحيح نمىدانند ، مرحوم علامه مجلسى هم ضمن ترديد در اصالت اين روايت با جمله « و الله اعلم » گفتار خود را تمام مىكند .
30 صفحه 188 « پيشگويى سيف بن ذى يزن . . . »
در كتاب اعلام الورى ، تأليف طبرسى اين روايت از قول بيهقى و از همين كتاب دلائل النبوة نقل شده است و مراجعه شود به ص 20 - 17 ترجمه آن .
پيش از اين كتاب ، در اكمال الدين صدوق ص 105 و ص 107 آمده است و در ص
دلائل النبوة ومعرفة أحوال صاحب الشريعة ( فارسي ) — صفحة 304
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٣٠٤