مفعول ، خبر براى مبتداى محذوف ، متعلّق به محذوف حال براى كياسعا ، فعل و فاعل ، مفعول جمله صله .
براى ترخيم حذف كن آخر منادا را ، مثل يا سعا در ( سخن ) كسى كه بخواهد ( ندا كند ) سعاد را .
609
و جوّزنه مطلقا في كلّ ما * انّث بالهاء و الّذي قد رخّما
عاطفه ، فعل و فاعل و نون تاكيد خفيفه و مفعول ، حال براى مفعول ، متعلّق به امر ، موصول مضاف اليه ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله صله ، متعلّق به ماضى ، عاطفه ، موصول مفعول فعلى كه به روش تفسير محذوف است ، حرف تحقيق ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله صله .
و جايز بدان البتّه ترخيم را مطلقا ، در هراسمى كه مؤنث آورده شده باشد با هاء تأنيث ( كامل كن ) آن اسم مؤنثى را كه ترخيم شده است ( ادامه در بيت بعدى ) .
610
بحذفها وفّره بعد و احظلا * ترخيم ما من هذه الهاء قد خلا
متعلق به رخّم ، ضمير غايب مضاف اليه ، فعل امر و فاعل و مفعول ، ظرف مبنى بر ضمّ متعلق به امر ، فعل امر و فاعل و الف منقلب از نون تاكيد خفيفه ، مفعول ، موصول مضاف اليه ، متعلق به خلا ، بدل و يا صفت و يا عطف بيان ، حرف تحقيق ، فعل و فاعل جمله صله .
با حذف هاء تأنيث ، كامل كن آن اسم را بعد ( از حذف هاء تأنيث يعنى چيزى از آن حذف نكن ) و منع كن البته ترخيم آن اسمى را كه از اين هاء تأنيث خالى بود ( ادامه در بيت بعدى ) .
611
الّا الرّباعيّ فما فوق العلم * دون اضافة و اسناد متمّ
ادات استثناء ، منصوب مستثنا ، استثناء از ماى موصول ، عاطفه ، موصول عطف به الرّباعى ، ظرف متعلق به محذوف صله ، بدل براى الرّباعى ، ظرف متعلّق به محذوف حال براى الرّباعى ،