و خشوعى كه خداوند در وصف قرآن فرموده :
مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ
باز مىدارد . 15
به هر حال معناى « تغنّى » هر چه باشد ، چه آنان كه معناى گستردهاى براى آن قائلند و چه آنان كه معناى محدودى در مورد آن دارند - مثل « ابن مسيب » و « ابن حنبل » و . . . - همگى مىگويند : خواندن قرآن با لحن و طرب و غنا جايز نيست ، زيرا مناسب شأن قرآن نيست و مردم را به جاى استفاده از مواعظ و راهنماييهاى قرآن شناخت احكام و دلايل توحيد آن و سرگذشت امّتها با پيامبران پيشين ، به سوى آوازه خوانى و غنا گرايش مىدهد .
بايد معناى « تغنّى » را در پرتو سخن پيامبر اكرم ( ص ) و برداشت ما ، درك كرد .
پيامبر اكرم ( ص ) مى فرمايد : « خوش آوازترين مردم كسى است كه هنگامى كه قرآن را مىخواند ، آثار ترس از خدا در او نمايان باشد » .
آيا اين سخن با بازى با الفاظ و لحن و طرب و مراعات نكردن معانى و به دست نيامدن خوف خدا از خواندن قرآن سازگار است ؟
امّا حديث سوّم - يعنى حديث « ابو موسى اشعرى » در ستايش ، پيامبر ( ص ) او را - به عبارتهاى گوناگون نقل شده است ، يكى همان عبارتى بود كه ما نقل كرديم كه پس از آن كه پيامبر ( ص ) قراءت او را ستود ، « ابو موسى » به آن حضرت گفت : « لوا علم انك تستمع لقرائتى لحبرته لك تحبيرا » تحبير همان تزيين است و چنانچه گفتيم تزيين هر چيزى به تناسب خودش هست ، و متناسب با قرآن كريم ، ترتيلى است كه معانى قرآن را ترسيم كند ، و در نفوس تأثير گذارد و او را به خشوع و اندرز گرفتن وا دارد .
عبارت « ابو موسى » به گونهاى ديگر نيز كه روشنگر عبارت نخست است ، نقل شده است كه به حضرت گفت : « انى لو علمت انك تستمع لقرائتى لحسنت صوتى بالقران و زينته و رتلته » . اگر مىدانستم صداى خواندم را مىشنوى ، صدايم را به قرآن زيبا مىكردم و آن را زينت مىدادم و به ترتيل