هامش
- مىدهم كه نيست خدايى جز خداوند آفريننده ، ومحمد بندهء أو وپيغمبر اوست وخبر بهشت از در راست است ودوزخ دروغ نيست وقيامت لا شك درمىرسد وخداوند مردم را از قبور برمىانگيزد . يا علي ! من فاطمه دختر محمدم . خداوند مرا از براي تو كابين بست تا در دنيا وآخرت خاص تو باشم وتو اولايى مرا . از غير مرا حنوط مىكن وغسل مىده وكفن مىپوش در شب ونماز مىگذار بر من وبه خاك بسپار در شب وآگهى مده احدى را . ومن به وديعت مىگذارم تو را به نزد خداوند ، وسلام مرا به فرزندان من برسان تا روز قيامت . »
سپهر ، ناسخ التواريخ حضرت زهرا عليها السلام ، 4 / 188 - 189
ثمّ حملها عليّ على يده وأقبل بها إلى قبر أبيها ونادى : السّلام عليك يا حبيب اللَّه ، السّلام عليك يا نور اللَّه ، السّلام عليك يا صفوة اللَّه ، منّي السّلام عليك ، والتّحيّة واصلة منِّي إليك ولديك ومن ابنتك النّازلة عليك بفنائك وأنّ الوديعة قد استردّت ، والرّهينة قد اخذت ، فوا حزناه على الرّسول ، ثمّ من بعده على البتول ، ولقد اسودّت عليَّ الغبراء ، وبعُدت عليَّ الخضراء ، فوا حزناه ، ثمّ وا أسفاه . ثمّ عدل بها على الرّوضة ، فصلّى عليها في أهله وأصحابه ومواليه وأحبّائه وطائفة من المهاجرين والأنصار . فلمّا واراها وألحدها في لحدها .
علي عليه السلام با دست مبارك فاطمه را حمل دادى ورو با جانب قبر پيغمبر آورد وندا درداد : « السلام عليك يا رسول اللَّه ، يا حبيب اللَّه ، يا نور اللَّه ، يا صفوة اللَّه ، سلام متواترهء متواصله از من واز دختر تو كه وارد مىشود در حضرت تو ، به سوى تو روان است . همانا وديعهء تو يعنى فاطمه مسترد شد ورهينهء تو مأخوذ گشت . وا حزناه بر فقدان مصطفى وبعد از أو بر بتول عذرا . همانا تاريك شد بر من زمين ، ودور افتاد از ظلمت آسمان ، وا حزناه ووا اسفاه . »
آنگاه آهنگ روضه فرمود ودر آن جا نماز بگذاشت با أهل وأصحاب خويش . وبه حكم وصيت فاطمه ، در شب متصدى امر أو بودند تا أبو بكر وعمر وآنان كه از ايشان خاطر رنجيده داشت ، تشييع جنازهء أو نكنند وبر وى نماز نگذارند . از اين روى آن حضرت را در شب برداشتند وبا نعش حمل دادند ونعش را به صورتي كه ملائكة با فاطمه نمودار كردند ، بساخته بودند . وبه روايتي به صورتي كه اسماى بنت عميس در حبشه ديده بودند ، بساختند . بالجملة علي عليه السلام وحسن وحسين وعمار ومقداد بن اسود وعقيل بن ابىطالب وزبير بن العوام وأبو ذر غفارى وسلمان فارسي وبريده وعباس بن عبد المطلب وابن مسعود وچند تن از بنىهاشم بر فاطمه نماز گذاردند . وبه روايتي فضلبن عباس وحذيفة نيز حاضر بودند وهنگام دفن فاطمه ، عباس بن عبد المطلب وعلي عليه السلام وفضل بن عباس داخل قبر شدند وچون فاطمه را با خاك سپردند ، چهل قبر را وبه روايتي هفت قبر را در أطراف يكسان نمودار كردند ، تا كسى قبر أو را نشناسد . وبعضي گفتهاند قبر فاطمه را با ارض مستوى داشتند تا كس علامتي از آن ديدار نكند .
سپهر ، ناسخ التواريخ حضرت زهرا عليها السلام ، 4 / 191 - 192
ودر بيت الأحزان محدث قمى است كه أسماء بنت عميس ودر بعضي روايات سلمى زوجهء ابىرافع گويد كه : فاطمه مريض شد ، به آن مرضى كه در أو وفات كرد ومن أو را پرستارى مىكردم . پس يك روز حالت -