نهاده است ، پس هر كس استعداد كامل داشته باشد اين مقدار از شكيبايى از طرف خداوند به أو افاضه مىگردد ، وكسى كه استعداد اين فضيلت را كمتر داشته باشد بلكه ضد آن يعنى بىتابى را پيشه كند اجر وپاداشى را كه در برابر صبر وشكيبايى مقرر شده از دست داده است . امام ( ع ) آن چيزى را كه به طور معمول لازمهء بىتابى است يعنى زدن دستها بر روى زانوها ، كناية از بىتابى آورده است . وبعضي گفتهاند ، بلكه اجر وپاداش قبلي اين شخص از بين مىرود ، زيرا شدّت بىتابى باعث قضاى ناگوار الهى وغضب أو ، وبىتوجهى به مصيبت سبب اجرى است كه به بردباران وعده داده شده ، واين خود انگيزه براي از بين رفتن حسنات از لوح دل ونابودى آنچه لازمهء صبر يعنى اجر وپاداش اخروى است .
( 3132 ) 132 - امام ( ع ) فرمود :
كَمْ مِنْ صَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيَامِهِ إِلَّا الْجُوعُ وَالظَّمَأُ - وَكَمْ مِنْ قَائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ قِيَامِهِ إِلَّا السَّهَرُ وَالْعَنَاءُ - حَبَّذَا نَوْمُ الْأَكْيَاسِ وَإِفْطَارُهُمْ ( 77415 - 77388 )
[ ترجمه ]
« بسا روزهدارى كه از روزه داشتن جز گرسنگى وتشنگى بهرهاى ندارد . وبسا نمازگزارى كه از نمازش جز بيدارى ورنج فايدهاى نمىبرد . خوشا بر خواب زيركان وروزه باز كردن ايشان » .
[ شرح ]
( 77415 - 77388 ) مقصود امام ( ع ) آن است كه اگر كسى به شرطي از شرايط نماز وروزه خود صدمه بزند وبه صورت صحيح انجام ندهد ، از نماز وروزهاش بهرهاى نخواهد برد . وبزرگترين شرط روزه ونماز توجه به معبود است ، ونواقص زياد عبادت ونادرستى آنها در بيشتر مردم از باب ناآگاهى به شرايط است .
امام ( ع ) قيام را كناية از نماز آورده است . واين كه خواب زيركان را ستوده است به خاطر آن است كه آدم زيرك ، هوش وزيركى خود را در راه خير وبه طريق