بپرهيز از آميزش وكمك به كسى كه انديشهاش سست وعملش ناپسند است چه هر كسى با رفيقش همخو مىگردد . ساكن شهرهاى بزرگ باش ، زيرا مسلمانان در آنجا مجتمعند ، از جاهايى كه محل غفلت وستمكارى است ودر آنجا يارى كنندگان در أطاعت وبندگى خدا اندكند ، دورى كن . انديشهات را تنها متوجّه چيزى كن كه به كارت مىآيد . از نشستن سر بازارها بپرهيز ، زيرا آنجا جايگاه شيطان وآمادگاه فتنه است ، در بارهء كسى كه تو از أو بالاترى بيشتر فكر كن ، زيرا انديشهء تو در بارهء أو يكى از راههاى شكرگزارى است . روز جمعه مسافرت نكن تا نماز جمعه را برگزار كنى ، مگر اين كه سفرت در راه خدا [ جهاد ] باشد ، ويا عذر ديگرى در كار باشد ، در هر كارى مطيع امر خدا باش ، زيرا أطاعت خدا بالاتر از هر چيز است ، ودر بندگى وأطاعت خدا ، نفست را گول بزن ، وبا آن مدارا كن ، وبا آن به سختى رفتار نكن ، وبه هنگام گذشت وشادمانى آن را درياب ، مگر در أمور واجب كه ناگزيرى آن را در وقت مقرر انجام دهى . بترس از آن كه مرگ فرا رسد وتو به خاطر كسب دنيا از پروردگارت گريزان باشى . از همراهى با بدان بپرهيز زيرا بدى با بدى به هم پيوسته است ، وخدا را گرامى وبزرگ شمار ، دوستانش را دوست بدار ، واز غضب دورى كن كه آن سپاهى بزرگ از سپاههاى شيطان است » .
شرح :
( 71950 - 71943 ) اين بخشي است از نامهء طولانى امام ( ع ) به حارث همداني ، كه اوامرى در آن فرموده ، واز چيزهايى نيز أو را منع كرده است ، محور سخن بر أساس تعليم اخلاق پسنديده وآداب نيكو است :
( 71954 - 71951 ) 1 - به ريسمان قرآن چنگ زند . كلمهء الحبل ( ريسمان ) استعاره است ، همان طورى كه قبلا گذشت ، مقصود آن است كه بايد مطابق قرآن عمل كرد .
( 71956 - 71955 ) 2 - از قرآن پند بگيرد : يعنى أو را به گونهاى پند دهندهء خود بداند كه فرمان ونظر أو را بپذيرد ، زيرا أو راهنماى به حق وبه راه راست است .
( 71962 - 71957 ) 3 - حلال قرآن را حلال وحرامش را حرام شمارد . توضيح آن كه آنچه در قرآن از حلال وحرام وجود دارد باور داشته باشد كه حلال وحرام است وپايبند