وميل خورشيد به جانب مغرب ، آن گاه اندازهگيرى با آغل بز كرده وآن را اوّل ظهر دانسته است ، با توجه بر اين كه وقت ظهر با اختلاف أفق در شهرهاى مختلف تغيير مىكند .
( 66131 - 66116 ) دوم : وقت نماز عصر ، وآن را به باقي ماندن خورشيد در حال روشنى ودرخشندگى كه به دليل غروب به زردى نگرايد ، تعيين كرده است . لفظ حياة حيّة را كه براي تابش خورشيد بر روى زمين - از باب تشبيه [ به موجود زنده ] - در قسمتى از روز ، استعاره آورده است ، ومقصود همان قسمتى وبخشي از روز است . وبعد ، امام ( ع ) آن قسمت از روز را با مدّتى كه مسافر به طور عادى دو فرسخ راه را در آن مدت مىتواند بپيمايد ، مشخّص كرده است .
( 66143 - 66132 ) سوم : وقت نماز مغرب كه به دو وسيله معرّفى فرموده است : يكى آنكه :
هنگام افطار روزهدار ، يعنى وقت ناپديد شدن قرص خورشيد . دوم : موقعى كه حاجيان رهسپار مىشوند واز عرفات برمىگردند . به خاطر روشن بودن اين دو علامت وشناخت مردم طرف سخن امام ( ع ) با آن علامتها وقت مغرب را معرّفى كرده است .
( 66153 - 66144 ) چهارم : وقت نماز عشاء ، آن را به رفتن سرخى آفتاب از طرف مغرب ، معرّفى كرده است . وآخر وقت نماز عشاء را تا يك سوم از شب رفته تعيين كرده است ، تنها پايان وقت نماز عشاء را تعيين فرموده است نه بقيه نمازها را ، چون آخر وقت هر نماز از نمازهاى يوميه با أول وقت نماز ديگر روشن مىگردد ، جز آخر وقت نماز عشاء كه پيوسته به شب است وآن هم نمازى از نمازهاى واجب ندارد ، ( 66162 - 66154 ) واما آخر وقت نماز صبح كه مرزش را طلوع خورشيد تعيين فرموده است ، آن هم واضح است .
پنجم : وقت نماز صبح ، وتعيين آن ، به موقعى كه شخص صورت رفيق وهمراهش را ببيند وبشناسد وآن هنگام طلوع فجر دوم است ، همان سرخى كه از
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 225
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٢٢٥