پراكنده است :
لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ
« 1 » پس اى پسر حنيف از خدا بترس وبايد چند قرص نان تو را بس باشد تا باعث نجات تو از آتش دوزخ گردد » .
[ شرح ]
( 64593 - 64569 ) اين نامه مشتمل بر چند هدف است :
أول : امام ( ع ) به آن چيزى اشاره كرده است كه مىخواسته به خاطر آن عثمان بن حنيف را مورد پرخاش قرار دهد ، يعنى پذيرش فورى مهمانيى كه در آن براي أو غذاهاى رنگارنگ گوارا آماده كرده بودند وكاسههاى بزرگ را مىبردند ومىآوردند ، وبه أو اعلام كرده است كه از اين مطلب با خبر شده است وموضوع برايش به ثبوت رسيده است تا أو را سزاوار توبيخ كند . وتوضيح اين مطالب در عبارت آن حضرت : اما بعد . . . الجفان آمده است .
( 64606 - 64594 ) دوم : امام ( ع ) به عنوان سرزنش عثمان بن حنيف را در اين كار تخطئه مىكند ، با اين عبارت : وما ظننت انّك كذا . . . يعنى : گمان من نسبت به پارسايى تو اين بود كه تو خود را پاكتر از آن مىدانى كه دعوت به مهمانى گروهى را پذيرا شوى كه به مستمندانشان اعتنا نمىكنند ودعوت وبخشش آنان منحصر به ثروتمندان وفرمانروايان است ، ودليل خطاى عثمان در قبول دعوت ايشان آن است كه منحصر ساختن كرامت وضيافت به ثروتمندان بدون مستمندان ، دليل روشنى است بر اين كه هدف ايشان [ اشراف بصره ] از اين عمل ، جلب دنيا وريا وسمعه است « 2 » نه رضا وخوشنودى خدا ، وهر كس چنين باشد ، پذيرفتن پيشنهاد
هامش
( 1 ) سوره مجادله ( 58 ) آية ( 22 ) يعنى : اينان به حقيقت حزب خدا هستند . الا اى أهل ايمان بدانيد كه حزب خدا رستگاران عالمند .
( 2 ) فرق سمعه وريا آن است كه رياكار گاهى در منظر مردم كار نيكى را انجام مىدهد تا مردم ببينند ، اين ريا است امّا گاهى مىخواهد به گوش مردم برسد ومردم بشنوند كه أو چنان كار نيكى را انجام داده است ، اين سمعه است - م .