منزل مردگان است . زيرا هر كس در محلّ سكونت أموات قرار دارد ، دچار سرنوشت آنان خواهد شد ، ودر جهت ايجاد نفرت [ از دنيا ] نظير آية مباركه
وَسَكَنْتُمْ فِي مَساكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
« 1 » است .
( 60042 - 60037 )
هفتم : الظّاعن عنها غدا
اين عبارت يادآور جدايى وغدا كناية از زمان جدايى ولفظ الظّاعن استعاره براي همان جدايى است .
امّا در بارهء فرزند :
( 60046 - 60043 )
اوّل : المؤمّل ما لا يدرك ،
در اين جمله به دورى جستن از طول آرزو امر شده ، زيرا آن باعث فراموش كردن آخرت است ، ودليل دورى جستن از دنيا وآرزو داشتن چيزى است كه به أو نمىرسد . بديهي است كه انسان تا وقتي كه در اين دنياست ، به خواستههاى خود آرزومند است ، همان طورى كه پيامبر ( ص ) فرموده است : فرزند آدم پير مىشود ولى دو خصلت در أو شدّت مىيابد :
آزمندى وآرزو داشتن ، وبىترديد عمر به سر مىآيد بىآنكه اينها برآورده شوند .
( 60051 - 60047 )
دوّم : السالك سبيل من قد هلك ،
راه كساني كه هلاك شدهاند همان مسافرت از دنياست به سمت آخرت وطىّ منازل عمر . واين كه راه را به كساني كه هلاك شدهاند ، نسبت داده است براي يادآورى مرگ است .
( 60053 - 60052 )
سوّم : غرض الأسقام
از آن رو لفظ « الغرض » را استعاره براي فرزندش آورده كه أو به منزلهء نشانهاى مورد أصابت تيرهاى بيماريهاست .
( 60056 - 60054 )
چهارم : رهينة الايّام
لفظ الرّهينه را استعاره براي فرزند خود آورده است به اعتبار اين كه وجود أو وابسته به أوقات وداخل در حكم آنست چنانكه گروگان در اختيار گرودار است .
( 60059 - 60057 )
پنجم : ورميّة المصائب
اين عبارت نيز مثل عبارت غرض الأسقام
هامش
( 1 ) سوره إبراهيم ( 14 ) آية ( 45 ) . يعنى : شما در جاى كساني منزل گرفتهايد كه به خود ستم روا داشتند .