هامش
- مانند دانش ساير صنوف بشرى نيست كه از طريق اكتساب ، تحصيل كرده باشد ؛ بلكه از منبع علوم غيبى نبوت وباب علم ودانش امامت سيراب گشته است وسنخ معلومات ما نيست ؛ بلكه به وسيلهء الهامات خفيه وإفاضات نبويه وتعليمات علوية كه معلمان مادي جهان را به آن راهى نيست ، اخذ علم ودانش كرده وبا نيروى ربّانى بوده است كه توانسته از منبع علوم غيبى سرچشمه بگيرد واز تهذيب نفس جد وپدر ودو برادر والاگهر خود ، علم وتربيت فراگيرد . مثل علم عليا مخدره زينب . مثل كاه وكهرباست . آن مخدره به قوهء مغناطيس ذرات قدسي ، نبوي وعلوي وحسنى وحسينى گشته وبا اقتضاى ظرفيت به فوز وفلاح شايانى رسيده است . آرى ! چون بخل در مبدأ فيض نيست وهماره إفاضات نور علم ودانش پرتوافكن بوده است ، أو به قدر استعداد تام خود استفاضه كرده ومستفيد گشته است ، وپهلو به پهلوى مقام ومرتبهء سامى ذو حظ عليم ورتبهء خاصهء امامت وولايت قدم مىزد ، وبه وسيلهء رياضات حقهء شرعيه وعبادات جامع شرايط حقيقيّه ، ومواظبت بر ذكر خداوند عالم ؛ موفق به مقامات كشف وشهود گشت . در حديث وارد است : « من أخلص للّه تعالى عمله أربعين صباحا انفجرت ينابيع الحكمة في قلبه ومن قلبه على لسانه » . ودر حديث ديگر مىفرمايد : آن كس كه زاهد در دنيا باشد ، خداوند متعال أو را فقيه در دين مىكند « وأثبت اللّه الحكمة في قلبه وأنطق بها لسانه » . ودر حديث ديگر است كه مىفرمايد : « ليس العلم في السّماء فينزل عليكم ولا في تخوم الأرض فيخرج لكم ، تخلقوا بأخلاق الرّوحانيّين يظهر لكم » . شكى نيست كه حضرت عليا مخدره زينب عليها السّلام تمام مدت عمر براي رضاى خدا قيام مىكرد وقدم مىزد . چگونه منابع علوم در قلبش ظاهر نشود وچگونه از قلبش به زبانش جارى نشود . به علاوة ، كسى را كه رسول خدا صلّى اللّه عليه واله وسلم معلم أو وشخصي مانند علي عليه السّلام مربى أو بوده وفاطمهء زهرا عليها السّلام أو را از پستان عصمت وطهارت شير داده است ، البتة أو داراى قدرت بيان وفصاحت وبلاغت وعلم وعمل مىشود . پس جاى استبعاد نيست آنچه را كه فاضل دربندى نقل كرده است كه عليا مخدره زينب ، علم منايا وبلايا را از پدر بزرگوارش فراگرفته ومانند جمعى از أصحاب مثل سلمان وأبو ذر وبعضي از تابعان مثل رشيد هجرى وميثم تمار ، حضرت زينب اسرار داشته وخطبهء أو در مجلس يزيد شاهد است .
دربندى گويد : حضرت زينب أفضل از آسيه ومريم بنت عمران است وكلام حضرت سجاد كه فرمود :
« يا عمّة ! أنت بحمد اللّه عالمة غير معلّمة وفهمة غير مفهّمة ! » وهمچنين حالات أو بهترين دليل اين مدعى است .
عبادت عليا مخدّره حضرت زينب عليها السّلام : علامه شهير نقدي در كتاب زينب كبرى گويد : عبادت از عبوديت وبندگى است ونهايت خضوع وخشوع وتذلل است وبديهي است جز خداى تعالى ، كسى وچيزى قابل ستايش وبندگى ودرخور خضوع وخشوع نيست . تنها خالق متعال وخداوند كريم بخشنده مهربان است كه ولى نعمت همهء موجودات وجانبخش همهء هستى است وتمام موجودات عالم در مقام عبوديت وستايش در مقام خويش هستند وهمواره به تجليل وتقديس وتسبيح ذات واجب الوجود بىشبيه ونظير مىباشند وهريك درخور استطاعت فهم وبينش خود ، خالق متعال را مىستايند وهر اندازه معرفت وشناسايى بيشتر باشد ، خضوع وخشوع وتذلل به آستان قدس الهى بيشتر مىشود . -