هامش
- حفظ مقدسات اسلامى وناموس ديانت واثبات مرام ومقصود عالي آنى آرام نداشت تا نهضت ملى را به پايان رساند وانقلاباتى در سرتاسر ممالك اسلامى ايجاد كرد ، ودر سايهء آن انقلابات تعليمات عاليه خويش را كه پرتو إفاضات اسلامى بود ، به جهانيان رساند ، ومقام خود وخاندانش را به گوش عالميان آشنا كرد ، وظلم وخودسرى واستبداد بنى اميّه را با تمام جنايات وفجايع اعمال آنها بر همهء مردمان جزيرة العرب در آن عصر وبر تمام ملل عالم در تمام اعصار فهماند ، ودر جامعه بشريت اگر زنان عالم را از مردان جدا كنند ، وبراي آنها راهنمايى وپيشوايى ومشعلدار هدايتي بخواهند ، برگزينند . به تحقيق در سر حلقهء بانوان گيتى ، حضرت صديقه كبرى فاطمهء زهرا سلام اللّه عليها وزعيم پيشواى سياست وقهرمان جهاندارى وپهلوان ميدان تنازع بقاع جز حضرت زينب سلام اللّه عليها ديگرى نتواند بود .
تا اين كه گويد : حضرت زينب نه تنها پيشواى زنان عالم اسلامى ومعلم تربيت وتعليم بانوان مسلمانان است ؛ بلكه مردان عالم اسلام را نيز پيشوا ورهنماست . بالأخره حضرت زينب در هيچ ملتى از ملل راقيه عالم نظير ندارد . كدام يك از ملل راقيه عالم يا أقوام بنى نوع آدم از اين نمونه بانو تربيت كرده ونشو ونما دادهاند . حقا بايد مسلمانان به ساير ملل راقيه گيتى به وجود مبارك أو مفاخرت بر جهانيان بنمايند ، وتعاليم مقدسه أو را سرمشق زندگانى فردى واجتماعي قرار دهند واز أو متابعت وپيروى كنند . بنابر اين مقدمات ، آن مخدره عليها السّلام حق بزرگى بر جامعهء مسلمانان عموما وبالأخص بر بانوان دارد .
محمّد غالب شافعي گويد : ايشان در مجلة الاسلام شماره 27 ، سال اوّل گفته است : از بزرگترين زنان أهل بيت أطهار حسبا ونسبا وبهترين سيدهء طاهرات كه صاحب روح عظيم وأهل تقوا وآينه سرتاپا نماى مقام رسالت وولايت سيدهء زينب دختر علي بن أبي طالب ( كرم اللّه وجهه ) مىباشد كه أو را بهترين سبكى كه نمونهء مكارم اخلاق بود ، پرورش وتربيت دادند ، واز پستان علم ودانش خاندان نبوت آشاميد ، واز سرچشمهء غيبى نوشيد ، تا در آيات فصاحت وبلاغت از آيات بزرگ الهى گشت . حضرت زينب در حلم وكرم وبصيرت ، ودر أمور سياست ، مشهور خاندان بني هاشم وعرب گشت ، وبين جمال وجلال وسيرت وصورت واخلاق وفضيلت جمع كرد ، وشبها در عبادت بود وروزها در روزه ، وأو معروف به أهل التقى بود ؛ إلى آخره .
وابن حجر در اصابه وابن أثير در أسد الغابة به ترجمهء حضرت زينب نوشتهاند كه آن مخدره در مجلس يزيد « لها كلام يدل على قوّة قلبها » ، بالجملة در خلال شرح حال آن مخدره مقاصد بيان خواهد شد .
ودر كتاب عمدة الطالب مسطور است كه حضرت زينب كبرى سلام اللّه عليها از مادرش حضرت فاطمه عليها السّلام روايت دارد وبه محاسن كثيره وأوصاف جليله وخصال حميده وشيم سعيده امتياز داشت .
مفاخرش چون مآثر خورشيد درخشان ونمايان وفضايلش چون ذخاير بحر بىكران وبىپايان بود .
بزرگان أقوام از احاديثش بهرهياب وزعماى قبايل از افاضاتش مستفيد مىشدند . [ سپس كلام أبو الفرج را نقل مىكند كه ما آن را بيان خواهيم كرد ] .
ومنقول از انساب الطالبيّين است كه مىفرمايد : زينب كبرى ، دختر أمير المؤمنين كه كنيت أو امّ الحسن بوده است ، روايت مىكرد از مادرش زهرا : « وقال قد امتازت بمحاسنها الكثيرة وأوصافها الجليلة وخصالها -