هامش
-همى گفتا عجب بشكست بالم * خداوندا تو آگاهى ز حالم
شمارم درد دل را گر من زار * رسد گفتار تا روز شمارم
اگر اى آسمان اينسان بگردى * ترا سوزاند آه چون شرارم
گريبان اجل را دسترسى نيست * كه تا دامن از اين محنت بدارم
من واين راه دور واين عيالات * بر اين محنت چهسان طاقت بيارم
من واين عابد بيمارِ دلخون * من واين طفلكان اشكبارم
من واشتر سواري در بيابان * به سوى شام محنت ره سپارم
خدايا راضيم بر آنچه خواهى * به سختى صابرم تا جان سپارم[ براي خودرارى از تكرار ، ذكر منازل نصيبين ويسجر وعسقلان در ناسخ التواريخ حضرت زينب كبرى عليها السّلام ذكر شده است ] .
جبل جوشن ياقوت حموى در معجم البلدان در ترجمهء جوشن گويد : جوشن ، كوهى بود در نزديكى حلب ومعدن مس در آنجا بود . أهل بيت را چون از آنجا عبور دادند ، يكى از ايشان طفل خود را سقط كرد واكنون در آنجا مشهدي معروف به مشهد السقط است .
ودر نفس المهموم مىفرمايد : آن طفل محسن نام داشت واز بانوان حرم سيّد الشهدا عليه السّلام بود . چون در آن مكان طفل خود را سقط كرد ، عليامخدره زينب به جهت بعضي حوايج ، كسى را به نزد آن قوم فرستاد .
آن جماعت امتناع كردند وأمير مؤمنان را به شتم ياد كردند . عليا مخدره در حقّ ايشان نفرين كرد وآن معدن مس كه همه به واسطهء أو ثروتمند شده بودند وسالها منافع بسيار مىبردند ، به سبب نفرين آن مخدره آن معدن به كلى از آنجا نيست ونابود شد .
[ براي خوددارى از تكرار جريان كوه حرّا در ناسخ التواريخ حضرت زينب كبرى عليها السّلام ذكر شده است ] .
در ناسخ گويد : آن مردم شقاوتپيشه به چهار فرسنگى دمشق كه رسيدند ، أهل بيت را فرود آوردند وبشارت به يزيد فرستادند وزمان ورود به شهر را درخواست كردند . آن پليد به ترتيبي كه خود مىخواست ، روزى را مشخص ساخت . پس أهل بيت را سوار كرده وبه جانب شهر شام روان شدند ومردم شام با تمام ازدحام واحتشام وآلات لهو ولعب وخنده وسرور وفسق وفجور به ديدار آن برگزيدگان خداوند غيور شتاب گرفتند . مكشوف باد كه روز ورود ايشان به شام على التحقيق معلوم نيست . در كامل بهايى مىنويسد :
أهل بيت عليهم السّلام روز شانزدهم ربيع الاوّل وارد شهر شام شدند واين سخن به صحت أقرب وقابل قبول است ومؤيّد تقرير صاحب ناسخ التواريخ است كه مىفرمايد : موافق روايات صحيحه آن است كه أهل بيت روز يازدهم محرم از كربلا به كوفه رهسپار شدند ، وابن زياد اين خبر وحشت اثر را در چهاردهم محرم به سوى شام وأطراف بلاد منتشر ساخت ودر أواخر محرم اين خبر به شام رسيد وبعد از شانزده روز خبر به كوفه رسيد كه : « أهل بيت را به جانب شام بفرست . » -