هامش
- سوادي نمايان شد وجابر گفت : « اگر آقايم امام سجاد عليه السلام باشد تو آزادى ! » به زودى برگشت وگفت : « برخيز جابر ، استقبال كن امام را . . . » الخ .
در گذشته بيان وبررسى كرديم كه روايت عطيهء عوفي را محدثان تقطيع كرده وهر قسمتى از آن را در محل مناسبى از كتابها نقل كردهاند وآنچه علامهء امين عاملي قدس سره در « لواعج الأشجان » نقل كرده است ، در گذشته نقل نموديم .
وآنچه صاحب « معالى السبطين » از بعض كتب مقاتل نقل كرده است ، از « لواعج الأشجان » نيز نقل شد ؛ ولى در نقل صاحب « معالى السبطين » بعض زيادات موجود ومعلوم است كه از دخل وتصرف وإضافات بعض كتب مقاتل است ويا از جهت نقل به معناست وصحيح آن است كه در « لواعج الأشجان » است وبه نقليات كتاب « معالى السبطين » از هر جهت چندان اعتماد نيست ؛ مگر اين كه مدارك ومصادر نقليات خودش را نشان دهد وذكر كند واز كتبي نيست كه آن را بتوان مدرك نقل قرار داد . با مؤلف آن ، مرحوم آقاى حاج شيخ مهدى مازندرانى رحمه الله آشنايى ومكاتبه داشتم ودر كتاب نامبردهاش صحيح وضعيف را به هم آميخته وبر ناظر بر كتابش لازم است كه دقت كند وصحيح را از سقيم در آن كتاب تشخيص دهد . با اين حال بعض تحقيقات نيز دارد كه ذكر آنها موجب اطالهء كلام است .
اما اين كه سائل نقل كرده كه در « معالى السبطين » است كه : جابر به عطية گفت : « تو آزادى ! » اشتباه است . در عبارات معالى السبطين آن را نيافتم ؛ بلكه جابر به غلامش آن جملات را فرموده است 5 .
سائل در سؤالهاى خود فرمايش علامهء مجلسي رحمه الله را كه در « زاد المعاد » فرموده ، نقل كرده واستبعاد آن بزرگوار را در بارهء آمدن أهل بيت در أربعين أول به كربلا نقل نموده وخوب است كه عين عبارات علامهء مجلسي رحمه الله را از « زاد المعاد » نقل كنيم وبعد از آن به بررسى پردازيم .
علامهء مجلسي رحمه الله در « زاد المعاد » در بيان اعمال ماه صفر فرموده است : « روز بيستم اين ماه مشهور است به روز أربعين ؛ يعنى روز چهلم شهادت حضرت سيد الشهدا عليه السلام .
پس از نقل بعضي زيارات براي روز أربعين فرموده است : « بدان كه مشهور آن است كه سبب تأكيد زيارة آن حضرت در اين روز آن است كه حضرت امام زين العابدين عليه السلام با ساير أهل بيت در اين روز بعد از مراجعت از شام به كربلاى معلى وارد شدند وسرهاى مقدس شهدا را به بدنهاى مطهر ايشان ملحق كردند وأين بسيار بعيد است از جهات بسيار كه ذكر آنها موجب تطويل است .
وبعضى گفتهاند كه در اين روز أهل بيت عليهم السلام وارد مدينه طيبه شدند وأين نيز بسيار بعيد است .
وبعضى گفتهاند كه شايد حضرت امام زين العابدين عليه السلام با اعجاز وطى الأرض مخفى به كربلا رفته باشند ، از شام وسرها را به بدنها ملحق كرده باشند وأين ممكن است ؛ اما روايتي در اين باب به نظر نرسيده است ؛ بلكه بعضي از روايات منافاتى بالجملة با اين دارد .
ووجهي كه از أحاديث ظاهر مىشود آن است كه أول كسى كه از صحابهء حضرت رسالت صلى الله عليه وآله وسلم به زيارة آن حضرت مشرف شد ، جابر بن عبداللَّه انصارى بود واو در اين روز به كربلا رسيد وآن حضرت -