سختى را شعار خود قرار ده وبا آنان بين سخت دلى ومهربانى را انتخاب كن وبه خواست خدا در ميانشان به اعتدال رفتار كن ، وحد متوسط بسيار دور كردن وبسيار نزديك كردن را برگزين ( نه زياد آنها را نزديك ونه زياد از خود دورشان كن ) »
[ شرح ]
( 57536 - 57469 ) نقل شده است كه اين كشاورزان ، مجوسي بودهاند وهنگامى كه نزد حضرت از سختگيرى نمايندهاش شكايت كردند امام ( ع ) در بارهء آنها فكر كرد وديد كه آنها نه شايستهاند كه بتوان بسيار نزديكشان آورد ، زيرا مردمى مشرك بودند ونه مىتوان كاملا آنان را از خود ، دور كرد ، چون عهد وپيمان بسته بودند وبه اين دليل گرامى داشتن زياد وبسيار نزديك شدن به ايشان موجب شكست دين ووارد آوردن نقص در آن مىباشد ، واگر بطور كلى آنها را از خود ، دور كند ، بر خلاف عهد وپيمانى است كه با ايشان بسته است ، از اين رو ، به عامل خود دستور داد كه حدّ اعتدال را رعايت كند وبا آنها رفتارى نرم وآميخته با مقدارى شدت وخشونت داشته باشد هر كدام در جاى مناسب خود ونيز هر يك از دو طرف ، نرمى وخشونت ، فايدهء مخصوص به خود را دارد كه ديگرى ندارد :
الف - به كار بردن نرمى ومهربانى ونزديك شدن با آن مردم باعث مىشود كه در كارها وزراعتهايشان كه مصلحت معاش آنان مىباشد ، آرامش واطمينان قلبي داشته باشند .
ب - واز طرف ديگر ، وقتي آن مهربانى ورأفت با قدرى سختگيرى ودور كردن آنان آميخته شود ، هم خوار شمردن كافران كه خواستهء دين است ، حاصل مىشود وهم دشمنى وقصد تجاوز آنها ، درهم شكسته مىشود ، وشرّ محتمل آنان نيز دفع مىشود . با اين دلايل بود كه حضرت والى خود را نهى