شايستگى آرزوى آن را هم در خود نمىبيند .
بعضي از شارحان گفتهاند كه مراد از أدوات وآلات أهل آنهاست يعنى انسانها كه صاحبان اين عضوها هستند داراى اين ويژگيها مىباشند ، ودر بارهء اعراب اين كلمات وجه ديگرى هم روايت شده كه واژههاى القدميّة ، الازليّه ، التكمله فاعل ومرفوعند وضميرهايى كه به آخر هر يك از افعال سهگانه متصل شده مفعول أول وكلمات منذ ، قد ولولا ، مفعول دوم « 6 » مىباشند ومعناى اين جملهها آن است كه قديم بودن وازليت وكمال حق تعالى آلتها وابزارها را منع مىكنند از اين كه منذ وقد ولولا بر خداوند اطلاق شود ، زيرا اين كلمات دلالت بر حدوث وآغاز داشتن مىكنند كه هر دو با قدم ، ازليّت وكمال خداوند ناسازگار مىباشند ، اما همان وجه اوّلى كه در اعراب كلمات فوق بيان شد بر روايت أخير اولويت دارد ، به دليل آن كه موافق با نسخهء سيد رضى مىباشد .
( 41097 - 41094 )
بها تجلّى صانعها للعقول ،
أمور مادي عالم هستى ووسايل وأسباب اين جهان براي خردمندان وصاحبان عقول روشنترين گواه بر صانع حكيم وآفريننده آن مىباشد ، توضيح آن كه از اين عبارت چنان استفاده مىشود كه جهان هستى همان طور كه شاهد بر وجود حق تعالى است دليل برخى از صفات وى نيز مىباشد ، زيرا أصل وجود آنها به دليل ضرورت عقلي لازمهء وجود صانع وگواه بر هستى كامل ذات اوست ، ودرستى واستوارى نظام آن ، نشان علم وحكمت وى مىباشد واين كه هر كدام از موجودات را كمالى مخصوص به خود وامتياز ويژهاى بر ديگران داده است دليل بر اراده خداوند وعنايتش بر تمام مخلوقاتش مىباشد ، واين تجلّى آن چنان روشن است كه هر گونه شكّ وشبههاى را از بين مىبرد امّا مراتب آن با توجه به صفا وناخالصى نفوس وعقول افراد بشر متفاوت
هامش
( 6 ) تعبير شارح در بارهء اين سه واژه مفعول دوم است ولى با توجه به تقديرى كه ذكر كرده ، مفعول كلمه مقدر : ( اطلاق ) ومضاف اليه آن ، مىباشند . ( مترجم )