گذاشته وبه اصلاح آن نپرداخته ، بلكه وى را به حال خود واگذار كرده كه هر كار بخواهد انجام دهد .
كلمههاى سهگانه : ( حجة ، معذرة ، وجهالة ) تميز ومنصوب هستند .
( 53052 - 53018 )
يا أيها الانسان . . . بهلكة نفسك . . . ،
امام ( ع ) در ذيل اين عبارت انسان مغرور را مورد خطاب قرار داده ودر مورد جرأتش بر گناه وعواملي كه باعث مغرور شدن أو به پروردگارش شده ومايهء غفلت وى از سختى عقوبت وكيفر اخروى شده است ، أو را با چند جملهء استفهامى كه حاكى از توبيخ وسرزنش است مورد سؤال وپرسش قرار داده وراجع به أموري از أو سؤال مىكند كه سبب دلبستگى أو به هلاكت نفس خود شده واز آن رو آن را به معاصي وگناهان آلوده كرده است ، ونيز در مورد بهبود يافتن وى از درد ناداني ، وبيداريش از خواب غفلت وترحم كردن بر خود چنان كه به ديگران رحم مىكند از أو سؤال فرموده است .
فرقى كه در محتواى اين چند پرسش وجود دارد آن است كه در سه مورد نخست : ( جرأت بر گناه ، مغرور شدن به پروردگار ، ودلبستگى به هلاكت نفس ) از باب تجاهل عارف ، سؤال مىكند كه ، علّت اين اعمال ناپسند چه بوده است ، در حالي كه مقصود از سه پرسش آخر آن است كه انسان تصديق واعتراف كند كه به چنين حالتي گرفتار است .
در خصوص جملهء « ما آنسك » احتمال ديگرى هست كه به معناى تعجب باشد ونه ، استفهام وسؤال ، اى انسان چه قدر علاقة به هلاكت نفس خود دارى !
( 53068 - 53053 )
فربّما ترى الضاحى . . . رحمة له ،
حضرت ، پس از آن كه صفات ناپسند انسان مغرور وگنهكار را با چند جملهء پرسشى به أو تذكر داد وبالآخرة به