چگونگى أو را درك كند چه رسد به زبان كه ترجمان عقل است .
( 38134 - 38099 )
5 - ولا يعزب عنه عدد قطر الماء . . . تا الأحداق .
اين گفتار اشاره است به علم خداوند كه به همه أمور كلى وجزيى احاطه دارد ، واين موضوعي مهمّ وشگرف است كه خردها از آن در حيرتند ، وما در كتاب مختصر خود به نام « القواعد الإلهيّة » بدان اشاره كردهايم .
امام ( ع ) پس از تنزيه بارى تعالى به كلمه توحيد شهادت مىدهد وبر وحدانيّت أو به داشتن صفاتى كه براي خداوند بر شمرده وبه شرح زير است گواهى داده است :
( 38144 - 38135 )
اوّل - غير معدول به است
يعنى : همتا ومانندى ندارد .
( 38148 - 38145 )
دوّم - ولا مشكوك فيه
يعنى : در وجود وهستى أو هيچ گونه شكّ وريبى نيست ، زيرا شكّ ، با اقرار به وحدانيّت أو منافاة دارد .
( 38152 - 38149 )
سوّم - ولا مكفور دينه :
زيرا انكار دين خدا متضمّن نقصان در شناخت اوست ، پس اعتراف به دين ، نشانه كمال معرفت ، وتماميّت شهادت بر وحدانيّت اوست .
( 38176 - 38153 )
چهارم - ولا مجحود تكوينه
يعنى : در اين كه أو موجودات را آفريده وپروردگار آنهاست انكارى نيست .
سپس به دنبال ذكر كلمه توحيد وتوصيف وحدانيّت أو ، حال گوينده اين شهادت را در هنگام اداى آن بيان مىكند كه أو در اين گواهى نيّتش صادق است يعنى اعتقادش قطعي است ، ودرونش پاكيزه است يعنى پاك از ريا ونفاق است ، ويقين أو در باره وجود پروردگار جهان ويگانگى أو از هر گونه شكّ وشبهه صافي وخالص است ، وبا اداى اين شهادت وايفاى حقوق آن كه انجام دادن كارهاى شايسته است وزنه اعمال أو سنگين است . پس از اين به ذكر جزء ديگر شهادتين كه گواهى بر حقانيّت رسالت پيامبر أكرم ( ص ) است مىپردازد ، واوصافى به شرح زير براي آن حضرت بيان مىكند :