وپس از آن آنها را به رمه گوسفندان يا شترانى تشبيه فرموده كه چوپان يا شتربان آنها را به چراگاهى پر از درد ووبا ، رانده باشد ، وجه مشابهت ، غفلت آنها همچون چهار پايان است ونفس امّاره مانند چوپانى كه دامها را به چراگاهى پر از درد ووبا براند آنان را به ارتكاب معاصي وبهرهبردارى از لذّات وشهوات دنيا مىكشاند وچون لذّات وخوشيهاى اين جهان منشأ گناهانى است كه انسان را در معرض هلاكت اخروى ودردهاى درمان ناپذير جهان واپسين قرار مىدهد به چراگاهى آن چنان تشبيه شده است .
( 36958 - 36939 )
فرموده است : وإنّما هي كالمعلوفة .
اين تشبيه ديگرى است كه در باره مردم فرموده وآنان را به گاو وگوسفند پروارى همانند كرده است ، مناسبت اين تشبيه از چند جهت است ، يكى توجّه ودلبستگى مردم به لذّات دنيا وخوردنيها ونوشيدنيهاى آن است كه از اين جهت به حيواني شباهت دارند كه آن را پروار كنند ودر علوفه دادن آن بكوشند واز اين نظر كه پايان همه لذّتها وخوشيها مرگ است نيز شبيه اينهايند ، زيرا اين دامهاى پروارى نيز پس از چاقى وفربهى فرجامى جز كشتن وسر بريدن ندارند ، غفلت مردم از مرگ وسرنوشتى كه در پيش دارند وجه ديگر اين تشبيه است چه مردم از اين جهت مانند گاو وگوسفندند كه از سر انجام خود كه ذبح وكشتن است غافل وبىخبرند ، مناسبت ديگر اين كه وقتي خوشبختى به انسان رو مىآورد ، واز خوشيها ولذّات دنيا كامياب مىگردد مىپندارد كه اين بهرهمنديها براي أو هميشه أوقات برقرار خواهد بود وخيال مىكند كه هدف از آفرينش أو در اين جهان تنها سير خوردن وسيراب شدن است ، واين درست حالت گاو وگوسفند است كه وقتي علف جلو أو ريخته مىشود ، با شتاب فراوان آنها را مىخورد وانديشه فرداى خود را ندارد ، ومىپندارد كه غرض از آفرينش أو همين است وبس . وجه اين تشبيه مناسبتهايى است كه ياد كرديم .
( 36974 - 36959 ) پس از اين أمير مؤمنان ( ع ) سوگند ياد مىكند كه اگر بخواهد مىتواند هر يك