( 31670 - 31666 )
فرموده است : ولها بعد حرمتها الأولى .
اين سخن مىتواند دليل خوددارى آن حضرت از مجازات عايشه باشد ، زيرا از نظر امام ( ع ) عايشه مستحق تنبيه ومجازات بود ، حرمت أو به سبب همسرى وى با پيامبر خدا ( ص ) بوده است .
( 31675 - 31671 )
فرموده است : والحساب على اللّه .
امام ( ع ) گوشزد مىكند كه اگر چه أو در اين دنيا با عايشه در برابر كارهايى كه از أو سر زده با نرمش وگذشت رفتار كرده امّا در آخرت متولّى حساب أو خداوند متعال است ، شايد اين سخن را امام ( ع ) زماني فرموده كه عايشه توبه خود را اظهار نكرده ويا آن حضرت بدان آگاه نشده بوده است ، زيرا سخن مزبور به معناى وعده عذاب الهى براي عايشه است « 6 » .
بخشي از اين خطبه است :
منها :
سَبِيلٌ أَبْلَجُ الْمِنْهَاجِ أَنْوَرُ السِّرَاجِ - فَبِالْإِيمَانِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الصَّالِحَاتِ - وَبِالصَّالِحَاتِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الْإِيمَانِ وَبِالْإِيمَانِ يُعْمَرُ الْعِلْمُ - وَبِالْعِلْمِ يُرْهَبُ الْمَوْتُ وَبِالْمَوْتِ تُخْتَمُ الدُّنْيَا - وَبِالدُّنْيَا تُحْرَزُ الْآخِرَةُ - وَإِنَّ الْخَلْقَ لَا مَقْصَرَ لَهُمْ عَنِ الْقِيَامَةِ - مُرْقِلِينَ فِي مِضْمَارِهَا إِلَى الْغَايَةِ الْقُصْوَى ( 31730 - 31679 )
هامش
( 6 ) عايشه بر شكست ورسوايى خود در جنگ جمل اندوه مىخورد واگر از دشمنى با أهل بيت پيامبر ( ص ) توبه كرده بود بر استر سوار نمىشد وبه اتّفاق امويان ومروانيان از دفن جنازة امام مجتبى ( ع ) در كنار قبر جدّش پيامبر خدا ( ص ) جلوگيرى نمىكرد ، اين واقعه را حاكم در مستدرك ، ابن سعد در طبقات ، سبط بن جوزي ، أبو الفرج أصفهاني ، مسعودى وديگران نوشتهاند ، وآنچه ابن عبّاس در اين هنگام به عايشه گفته است كه : تجمّلت تبغّلت ولو عشت تفيّلت معروف است ( يعنى : سوار شتر شدى جنگ جمل را پديد آوردى واكنون سوار استر شده اين هنگامه را به پا كردهاى واگر زنده بمانى بر فيل هم سوار خواهى شد ) ، چه خوب گفته است مؤلف كتاب روضات الجنات كه : « ابن ميثم با اين كه شيعه است سخنانى دارد كه بوى تسنّن از آن به مشام مىرسد » رجوع شود به جلد 7 كتاب مزبور صفحه 217 ( مترجم ) .