است كه بخشش ادامه دارد ، وبه محض قطع انعام براي اين كه دوباره آن را به دست بياورد وبخشنده را ناگزير به ادامه بخشش كند ، به جاى شكر گذشته به آزار وشرارت مىپردازد .
در باره دسته دوّم يعنى كساني كه احسان ونيكى را در جاى خود به كار مىبرند ، امام ( ع ) موارد مذكور را يادآورى مىكند ودستور مىدهد كه أموال خود را در اين راهها مصروف دارند ، وپنج مورد را ذكر مىكند :
( 28330 - 28324 ) 1 - پيوند با خويشان .
2 - ميهماندارى پسنديده . ( 28334 - 28331 ) ( 28340 - 28335 ) 3 - آزاد كردن أسيران ورنجديدگان ( مراد از عانى كه در خطبه است همان أسيران است . ) ( 28346 - 28341 ) 4 - بخشش به مستمندان ووامداران .
( 28355 - 28347 ) 5 - پرداخت حقوق واجب إلهي به مستحقّان آنها مانند زكات وصدقات مستحبّى .
منظور از نوائب زيانها وتاوانها وهزينههايى است كه انسان به وسيله آنها از دست وزبان ستمگران رهايى پيدا مىكند ، وصرف مال در اين موارد بر انسان واجب است . اين موارد پنجگانه از شاخههاى فضيلت كرم است كه طىّ جملات : فمن آتاه اللّه . . . تا ابتغاء الثّواب بدانها اشاره فرموده است . وبا ذكر واژه ابتغاء كه مفعول له ومبيّن علّت وقوع فعل است تذكّر مىدهد كه انفاق وبخشش در موارد مذكور اگر به قصد امتثال امر إلهي باشد به جا ودر مورد خود انجام گرفته است ، واگر اين كارها براي خودنمايى وشهرت طلبي صورت گرفته باشد اگر چه از نظر شرع ظاهرا مجزى وموجب اسقاط تكليف است ولى باطنا نه مجزى است ونه مقبول .
( 28369 - 28356 )
سپس امام ( ع ) در اين گفتار خود كه فإنّ فوزا بهذه الخصال . . . تا آخر خطبه
به امتيازهايى اشاره مىكند كه نصيب كساني است كه نيكى واحسان را در مواردى