است . پيامبر اسلام ( ص ) از سلسلهء أنبياء الهى بر آمده واز ميان آنها بر گزيده شده است . منظور از امين خدا بودن أنبيا امين رسالت وپيامبرى آنها از جانب حق تعالى است .
( 18371 - 18365 )
قوله عليه السلام : عترته خير العترة وأسرته خير الأسر
دليل تقدّم عترة بر أسرة چنان كه قبلا دانسته شد اين است كه معناى عترة از « أسرة » خصوصىتر وتقرّب بيشترى را به پيامبر ( ص ) مىرساند .
صدق افضليّت عترت ، كلام پيغمبر ( ص ) است كه فرمود : « من وعلى حسن وحسين حمزه وجعفر بزرگ أهل محشر ودنيا هستيم » دليل افضليّت أسرة پيامبر ( ص ) بر ديگران كلام ديگر رسول خدا ( ص ) مىباشد كه فرمود : « خداوند از ميان عرب قبيله معد را واز ميان قبيلهء معد بنى نضير بن كنانه را واز ميان قبيلهء بنى نضير هاشم را واز ميان قبيله بني هاشم مرا برگزيد . » ودر روايت ديگرى فرمود : « جبرئيل به من گفت : اى محمّد ، من شرق وغرب زمين را گشتم واز تو گرامىتر ، واز قبيله بني هاشم خانوادهاى را شايستهتر نيافتم » . ودر عبارتى ديگر فرمود : « مردم پيرو قريش هستند ، افراد نيكوكار از نيكوكار آنها وبدكارها از بدكاران قريش پيروى مىكنند . »
( 18389 - 18372 )
قوله عليه السلام : وشجرته خير الشجرة :
بنا بروايتى كلمهء « شجر » كه در دو موضع از اين خطبه به كار رفته ، مقصود حضرت إبراهيم ( ع ) مىباشد وبنا به قولي وبقرينهء « نبتت في حرم » كه مكّه است ، مقصود هاشم وفرزندان اوست .
وصف انبات والسبق » استعارهء كلام امام ( ع ) را ترشيحيّه كرده است . ولفظ « كرم » كناية است از پاكى نژاد كه لازمهاش فضيلت آن بزرگوار مىباشد . ولفظ « فروع » كناية از خانواده ، ذريّه ، وديگر نيكان از قبيله بني هاشم است . وتوصيف كردن آل پيامبر به « طوال » كناية از فضيلت نهايى ومقام بلند آنها در شرافت است .
واژه « طوال » استعاره را ترشيحيّه كرده است .