تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 598

مساهمون:

ص٥٩٨
امام ( ع ) لفظ « يدين » را براي عذاب استعاره به كار برده‌اند . « بين يديه » كناية از وقتي است كه فراروى عذاب آخرت ومشرف بر آن باشد ، وجه شباهت اين است ، كه ترس همواره از شخص داراى قدرتى است كه سخت‌گير هم باشد . پس گويا امام ( ع ) عذاب سخت را به منزلهء عذاب كننده در نظر گرفته ولفظ « يدين » را براي آن استعاره به كار برده ، ومقدّم بودن ترس واندار را ، بمنزلهء فراروى عذاب شديد قرار گرفتن دانسته است . توضيح دادن مطلب به طريق استعاره وكناية از لطيفه‌هايى است كه جاذبه فراوان دارد . بعد از انذار وبر حذر داشتن مردم از گناه ومعصيت ، مجددا آنها را امر مىكند ، كه از باقي ماندهء عمرشان در دنيا استفاده كنند ونفس خود را بر مشكلات كارهاى نيك شكيبا سازند ، يعنى در انجام كارهاى شايسته هر چند سختيهايى وجود دارد ، صبر داشته باشند . درك باقيماندهء از عمر ، در سخن امام ( ع ) براي توجّه دادن ، به كوتاهيهاست كه در مقابل انجام وظيفهء الهى خود داشته‌اند وبه همين دليل مىفرمايند ، زماني كه شما براي انجام كارهاى نيك وشايسته داريد به نسبت زماني كه از پند وموعظه غفلت كرده‌ايد بسيار اندك است . نسبت دادن امام ( ع ) اعمال را بوقت ، بدين جهت است كه تمام أوقات مىتوانند ظرف كارهاى لازم وشايسته قرار گيرند ، بنا بر اين نسبت دادن افعال نيك به تمام زمانها به اين اعتبار قابل صدق مىباشد . ( 14345 - 14329 )

قوله عليه السلام : ولا ترخّصوا لأنفسكم إلى قوله المعصية

مقصود از رخصتى كه امام ( ع ) در اين فراز بدان اشاره دارند رخصت شرعي نيست ، بدين معنى كه انسانها اجازه ترك اعمال را در حال حاضر به شرط انجام آن در آينده داشته باشند . بلكه منظور آن سهل انگاريهايى است كه اشخاص در رابطه با أنواع خوردنيها ، آشاميدنيها وازدواج داشته‌اند وبا سرگرميهاى آن چنانى به أموري بيش از حدّ
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 598 | ابن ميثم البحراني / محمدى مقدم