به قبح وزشتى آن اعتقاد دارند . دروغگويى از اخلاق زشت است ودر برابر كلام راست قرار مىگيرد واز شاخههاى فسق وفجور به حساب مىآيد .
ب : وعده خلافي ؛ ج : خيانت در تعهّد وفريبكارى در پيمان ؛ كه دو رذيلهء اخلاقى به حساب آمده ، در قبال وفاى بعهد از اخلاق زشت ونارواى انسان ، واز ستمكارى شمرده مىشوند .
مكر وفريب از خصوصيّات وناپاكى باطن وبدور بودن از فضيلت هوشمندى است واز دروغگويى ريشه مىگيرد ؛ د : ترك رابطهء با قوم وخويشان كه از اخلاق پست است ودر برابر فضيلت صلهء رحم كه جزو اخلاق نيك اسلامى است قرار دارد ؛ حقيقت « قطع رحم » اين است كه شخص أقوام وخويشان خود را در كارهاى با فايدهء دنيوي شركت ندهد وموجب زيان آنها شود . اين نوعي ظلم است واز بخل وحسد مايه مىگيرد .
ه : جبن ؛ كه از اخلاق نكوهيده انساني است ودر مقابل فضيلت شجاعت قرار دارد امام ( ع ) بزدلى عمرو عاص را بدين عبارت زيبا توضيح داده است :
« آن گاه كه هنوز سخن جنگ وپيكار در ميان است چنين وچنان لاف وگزاف گفته ديگران را امر ونهى مىكند . وآن گاه كه شمشيرها از نيام كشيده مىشود ودر برابر برق شمشير قرار مىگيرد براي نجات جان خود ، كشف عورت مىكند . اين كلام امام ( ع ) بيان كنندهء پست همّتى وحقارت نفساني عمرو عاص است ، چه فرد بلند همّت وبا وقار ، در رويارويى با مردان كارزار براي نجات جان خود از مرگ از زشتترين رفتار ( كشف عورت ) استفاده نمىكند ! امّا اين دون همّتى وسوء رفتار پس از درگذشت أو در طول تاريخ بعنوان يك انسان پست زبان زد اشخاص ويادگارى بد از أو باقي است . اين سوء اخلاق جبن وترس مىباشد .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 574
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٧٤