مقصود از موجبات منن حق تعالى ، نعمتهايى است كه باعث مىشود تا خداوند بر انسانها منّت نهد . بعضي كلمهء موجبات را موجبات تلفّظ كردهاند .
بنا بر اين مقصود از « منن » نعمتها ومنظور از موجبات نعمتهايى است كه از طرف خداوند فرود آمده وبر بندگان ارزانى شده است ؛ منظور از موانع تندرستى وعافيت ، عواملي است كه خداوند مقرّر مىدارد تا بيماريها وزيانهايى كه به انسان مىرسد ، از ميان ببرند .
اين كه امام ( ع ) پوشيده داشتن مقدار عمر انسان را از نعمتهاى خداوندى دانسته است ، سرّش اين است كه اگر انسان مقدار زندگى وعمر خود را مىدانست ، مدام خاطرش بياد مرگ وترس از آن مشغول مىشد . واز آباد كردن زمين وعمران آن كنارهگيرى مىكرد ، وباعث از هم پاشيدگى نظام جهان بود .
پس مخفى داشتن زمان عمر از نعمتهاى بزرگ الهى مىباشد .
( 13125 - 13103 )
قوله عليه السلام : وخلّف لكم عبرا
از ديگر نعمتهاى بيحساب خداوند متعال بر بندگان ، باقي ماندن سرگذشت پيشينيان وعبرت بودن آن براي آيندگان است ، چه همين عبرت گرفتن وسيلهء بسيار مهمّى در اعراض دادن انسانها از دنياي سراسر غرور وجايگاه هلاكت ، به سعادت اخروى وابدى است ، تا با شناخت رفتار دنيا با گذشتگان ، در مدّت عمر وزندگانى صرفا بهره ونصيب خود را از دنيا برگيرند ، وچنان كه پيشينيان گول دنيا را خوردند ، به غرور دچار نگردند ، پيش از آن كه ريسمان مرگ وزنجيرهاى جهنّم گلويشان را بسختى بفشرد ، خود را آمادهء خروج از اين دنيا كنند ؛ زيرا آمادگى لازم براي كوچ از اين دنيا ، در همين دنيا حاصل مىشود . بدنبال اين توجّه امام ( ع ) فريب خوردگان از دنيا را كه دچار غرور شدند توصيف مىكند ، وبيان مىدارد كه چگونه پيش از رسيدن به آرزوهاى طولانى ، مرگشان فرا رسيد وگلويشان را فشرد ! ( 13190 - 13126 ) امام ( ع ) با توضيح وشرح حال گذشتگان انسانها را