( 13038 - 13031 )
قوله عليه السّلام : واحذروا منه كنه ما حذّركم من نفسه ؛
آن چنان از خدا بترسيد كه با وعدههاى عذابش شما را از كيفر خود بر حذر داشته است .
اين نوع حذر وقتي پيدا مىشود ، كه در بارهء حقيقت شيء مورد حذر بحث وتحقيق به عمل آيد بدين توضيح كه ترس از عقاب وكيفر الهى براي انسانها وقتي به كمال مىرسد ، كه شخص توجّه دقيق به مجازات الهى وسختگيرى در عقوبت مجرمين بنمايد ، در اين حالت است كه انسان به حقيقت از خداوند ترس ووهم خواهد داشت . سالكان طريق حق در تصوّر اين مراتب متفاوتند .
( 13052 - 13039 )
قوله عليه السلام : واستحقّوا منه ما اعدّ لكم بالتّنجّز لصدق ميعاده
منظور استحقاق يافتن وعدههاى نيك وپاداشهاى شايسته حق تعالى است وچون اين استحقاق وقتي پيدا مىشود كه انسان آمادگى براي آن بيايد ، پس در حقيقت امام ، امر به آمادگى وتهيّهء مقدمات فرموده است واز باب اين كه اين مطلب نيز نياز به سببهايى دارد لذا آنها را در ضمن دو امر بيان فرموده است :
1 - در صحّت بازگشت انسان به سوى خداوند يقين پيدا كند . كلمهء « تنجّز » در كلام امام ( ع ) بمعنى قطعي بودن وعدهء حق وتحقّق يافتن معاد وحكم الهى است كه اين يقين موجب روى آوردن به طاعت وفرمانبردارى از دستورات الهى مىشود ، چنان كه در قرآن مىفرمايد :
وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
« 1 » .
2 - بر حذر بودن از مشكلات وسختيهاى روز معاد ، كه اين امر جز از طريق دورى جستن از منهيّات الهى وكنار گذاشتن محرّمات وترك أمور غير مجاز حاصل نمىشود .
[ بخش هفتم ]
قوله عليه السلام : جعل لكم اسماعا . . . اين فصل از سخن امام ( ع ) به دو
هامش
( 1 ) سورهء توبه ( 9 ) آية ( 72 ) : خداوند مؤمنين ومؤمنات را وعدهء بهشتى را داده است كه از پاى درختان آن نهرها جارى است .