مرگ هر شخصي را مىداند ! وذرّه ذرّهء عمل آنها را كيفر مىدهد ! سخن امام ( ع ) كه زمان آزمايش شما را مدّت معينى قرار داد به جمله عمر معيّنى را براي شما مقرّر كرد تشبيه شده است . منظور اين است كه براي تمام اشخاص زمان معيّنى مقرّر شده است ، تا به وظايف خود عمل كنند . خداوند به مدّت عمر هر كس ، واعمالي كه انجام مىدهد ، وپاداش وكيفرى كه بر حسب كوچكترين عمل استحقاق مىيابد آگاهست . تكرار اين دو عبارت براي ردّ توهّمى است كه محتملا براي بعضي پيش آيد وخدا را محيط بر همه زمانها ميزان عمر ، ويا جزئيات اعمال ندانند ! تكرار كلام امام ( ع ) با دو لفظ ويك معنى ، اين حكم توهّمى را نقض كرده ، واز ميان مىبرد . به علاوة تذكّر محدوديّت عمر ، ومعيّن بودن اجل بهترين وسيله براي بي اعتباري دنيا وتوجّه دادن به خداست .
( 12698 - 12687 )
قوله عليه السلام : في قرار خبرة ودار عبرة :
يعنى دنيا جايگاه آزمايش مردمان وعبرت گرفتن آنهاست . بدين شرح كه نشانههاى عبرت وآموزندگى وآثار قدرت خداوند در دنيا ، موجب انتقال ذهن انسانها به سوى خدا گرديده ، زمينه استدلال بر وحدانيت ويگانگى آفريدگار را فرآهم مىآورد ، چنان كه پيش از اين ضمن معناى اختبار واعتبار توضيح دادهايم . وباز راجع به اين فراز از سخن امام ( ع ) : فأنتم مختبرون فيها وعليها محاسبون . به هنگام شرح اين سخن امام ( ع ) كه : الا وان الدّنيا دار لا يسلم منها الّا فيها توضيح لازم را دادهايم .
ميان دو ، واژهء « خبرة وعبرة » بعلاوهء سجع متوازى ، نوعي تجنيس وجود دارد . معناى هر يك از : سجع متوازى وتجنيس در جلد أول توضيح داده شد به آنجا مراجعه شود .