مىشوند ، كه گاهى يك نماز را ، دوبار مىخوانند ، وتعداد ركعتها وسجدههاى نماز را فراموش مىكنند . آمرزش اين گونه افراد به اين است كه خداوند اسبابى را فرآهم كند تا از اين حالت بيرون آيند .
( 12161 - 12159 ) 7 - آمرزش خواهى از گناهانى كه از لغزش زبان حاصل شده است ؛ ريشهء چنين گناهى وسوسههاى شيطانى مىباشد وآمرزش آن ، توفيق يافتن بر مقاومت در برابر هواهاى نفساني است .
پس از توضيح معناى مغفرتخواهى ، در كلام امام ( ع ) با توجّه به اين كه شيعه معصوم بودن امام را واجب مىداند . آمرزشطلبى آن بزرگوار از پيشگاه خداوند در موارد فوق به دو صورت توجيه مىشود :
1 - مغفرت خواستن آن حضرت بر فرض وقوع است . يعنى اگر چنين گناهانى از امام صادر شود خداوند آنها را ببخشد . گويا امام ( ع ) چنين عرض مىكند . خداوندا اگر چنين گناهانى را مرتكب شوم آنها را بيامرز . در جاى خود ثابت شده است كه اگر كلامي به صورت قضية شرطيّه بيان شود ، صادق بودن يك جزء به معناى صادق بودن تمام اجزا نيست : بنا بر اين لازمهء سخن امام اين نيست كه گناهى از وى صادر شده است ونياز به آمرزش دارد ، وبا انتفاى شرط مشروط منتفى است . اين توجيه براي كلام امام ( ع ) توجيه دقيقى است .
2 - اين دعا را امام ( ع ) براي تربيت افراد امّت ، وآموزش دادن چگونگى آمرزشخواهى از گناهان آوردهاند . ويا به منظور تواضع وفروتنى در پيشگاه حق واقرار به بندگى ذكر كردهاند . چون انسان با صرفنظر از معصوم بودن زمينه تقصير وگناه را دارد . توجيه دوّم براي كلام امام ( ع ) هر چند توجيه خوبى است به پايهء توجيه اوّل نمىرسد . امّا كساني كه امام ( ع ) را معصوم نمىدانند ، كلام حضرت را حمل بر معناى ظاهر آن كرده اشكال در آن نمىبينند .
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 463
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٦٣