( 12147 - 12137 ) 3 - آمرزش وغفران خواستن از اين كه نفس ، كارهاى خير مورد رضاى خدا را با رياكارى وخودبينى وغرور در مىآميزد ونيّت قربت را به قصد غير خدا تبديل مىكند . ترديدى نيست كه اين شرك خفى بوده ، مانع عروج به مقامات عالي مىشود . پس به منظور جبران ، آمرزش خداوندى ، پيش از آن كه اين حالت رسوخ نفساني پيدا كند ، نياز شديدي احساس مىشود .
( 12152 - 12148 ) 4 - مغفرت خواستن از گناهانى كه با إشارة صورت مىگيرد ، وبه ظاهر ما آنها را گناه نمىدانيم مثلا انسان با گوشهء چشم غضبناك به شخصي نگاه كند تا بر أو عيب بگيرد يا مسخرهاش كند ويا بر أو ستمى روا دارد . اين چنين نگاهى از حدود شرعي بيرون است وگناه به حساب مىآيد . اين نگاههاى تحقيرآميز از وساوس شيطانى نشأت گرفته وشايسته است كه انسان از خداوند بخواهد تا زمينهء چنين گناهى را از ميان ببرد ونفس را از چنين خطرى در أمان بدارد .
( 12155 - 12153 ) 5 - آمرزش طلبي از گفتار زشت ، پست وبىارزش . سخنان بىارزش گفتارى هستند كه از حدود شريعت بيرونند وانسان را از راه راست منحرف مىكنند .
( 12158 - 12156 ) 6 - مغفرتخواهى از شهوات نفساني . بعضي كلام امام ( ع ) را شهوات قلب قرائت كردهاند كه منظور كششهاى نفساني وخواستههاى بيجاست ؛ وبعضي ديگر سهوات قلب روايت كردهاند كه در اين صورت منظور اشتباهاتى است كه انسان بر اثر انديشهء نادرست بدان مبتلا مىشود وبا فرمان خدا مخالفت مىكند . اين وسوسههاى ناصواب نفساني اعضا وجوارح را به كارهاى خارج از محدودهء دستورات الهى تحريك مىكند .
انديشههاى نادرست ذهني ، اگر چه در عمل ظهور پيدا نكنند ، اين حقيقت را نمىتوان انكار كرد كه تمركز آنها در ذهن ، بندگان خدا را از پيمودن راه حق باز مىدارد ؛ چنان كه افراد فرو رفته در خوشيهاى دنيوي تا بدان حد ، مستغرق دنيا
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 462
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٦٢